SECURITY REPORT 179

52 | SECURITY REPORT Οκτώβριος 2026 Emergency Lighting ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ Η χρήση φωτιστικών και συστημάτων σήμανσης έκτακτης ανάγκης στην Ελλάδα διέπεται από το ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο πυροπροστασίας. 1 Τα είδη φωτισμού ασφαλείας ποικίλουν: οδεύσεων διαφυγής, ανοιχτών περιοχών, εργασιών υψηλού κινδύνου, πινακίδες ασφαλείας κ.ά. 2 συγκεκριμένο πρότυπο καθορίζει τις κατασκευαστικές απαιτήσεις και τους ελέγχους που πρέπει να πληρούν τα φωτιστικά ασφαλείας και αποτελεί το σχετικό πρότυπο για το ίδιο το προϊόν. Οι εκδόσεις των προτύπων που χρησιμοποιούνται ως αναφορά περιλαμβάνουν το EN 1838:2013 και το EN 50172:2004, με την επι- φύλαξη των νεότερων εκδόσεων και των επικαιροποιήσεων που ενδέχεται να ισχύουν. Σημειώνεται ότι το ελληνικό κανονιστικό πλαίσιο δεν προβλέπει με τον ίδιο τρόπο που εφαρμόζεται σε άλλες χώρες συγκεκριμένες στρατηγικές εκκένωσης για πολυώροφα κτίρια, ούτε επιβάλλει γε- νικευμένα τη χρήση υπολογιστικών μοντέλων, όπως τα μοντέλα CFD, για τον υπολογισμό της παροχής των οδεύσεων διαφυγής ή τη χρήση πολλαπλών επιπέδων εκκένωσης. Σχετικά με τις οδεύσεις διαφυγής, κύριος στόχος του σχεδιασμού τους σε ένα κτίριο είναι η επίτευξη της ασφαλούς απομάκρυνσης των χρηστών σε περίπτωση πυρκαγιάς ή άλλου έκτακτου περιστα- τικού. Η χρήση του κτιρίου και οι ανάγκες των χρηστών του καθο- ρίζουν τον τρόπο σχεδιασμού, τη διαστασιολόγηση και τη θέση των οδεύσεων διαφυγής. Οι οδεύσεις πρέπει να παραμένουν ασφαλείς και αποτελεσματικές για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την εκκένωση. Επιπρόσθετα, πρέπει να είναι σαφώς αντιληπτές, εύκολα προσβάσιμες και κατάλληλες για όλους τους χρήστες του κτιρίου. Φωτιστικά και σημάνσεις Επιπρόσθετα, στα κτίρια και ιδιαίτερα στους διαδρόμους και στις οδεύσεις διαφυγής εγκαθίστανται διάφορες πινακίδες, φωτιστικά σώματα και συστήματα σήμανσης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις των σχετικών προτύπων και της νομοθεσίας. Οι βασικές κατηγορίες φωτισμού έκτακτης ανάγκης είναι οι ακόλουθες: Φωτισμός οδεύσεων διαφυγής – Escape route lighting: Ο φω- τισμός των οδεύσεων διαφυγής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες φωτισμού έκτακτης ανάγκης. Το ελάχιστο επίπεδο φω- τισμού για όδευση διαφυγής πλάτους έως 2m είναι 1 Lux. Όταν η όδευση διαφυγής είναι μεγαλύτερη των 2m και απαιτείται στο σύνολό της για την ασφαλή διαφυγή των χρηστών της εγκατάστασης, μπορεί να αντιμετωπίζεται ως άθροισμα επιμέρους λωρίδων πλάτους 2m ή να εφαρμόζεται φωτισμός ανοιχτής περιοχής, ανάλογα με τις απαιτήσεις του σχεδιασμού. Ο λόγος ομοιομορφίας Ud (diversity ratio) της ελάχιστης προς τη μέγιστη φωτεινότητα δεν θα πρέπει να είναι μικρότερος από 1:40. Τα φωτιστικά ασφαλείας των οδεύσεων διαφυγής θα πρέπει να φτάνουν το 50% της απαιτούμενης φωτεινής ισχύος τους μέσα σε 5s και το 100% μέσα σε 60s. Η ελάχιστη διάρκεια λειτουργίας του φωτισμού ασφαλείας των οδεύσεων δια- φυγής ορίζεται σε 1 ώρα, σύμφωνα με τις σχετικές απαιτήσεις. Ο φωτισμός πρέπει να εξασφαλίζεται από τουλάχιστον δύο φωτιστικά, ώστε να αποφεύγεται η πλήρης συσκότιση σε περίπτωση βλάβης ενός από αυτά. Για μικρούς χώρους, όπως περιοχές εμβαδού περίπου 8m², ένα φωτιστικό σήμανσης εξόδου μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να λειτουργήσει και ως δεύτερη πηγή φωτισμού. Φωτισμός ανοιχτών περιοχών – Open area lighting: Ο φωτισμός ανοιχτών περιοχών επιτρέπει την ασφαλή κίνηση των ατόμων προς τις οδεύσεις διαφυγής και συμβάλλει στον εύκολο εντοπισμό του εξοπλισμού πυρόσβεσης και ασφάλειας, ώστε αυτός να μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα. Η εγκατάσταση φωτισμού ασφαλείας σε ανοιχτούς χώρους αξιολογείται με βάση το εμβαδόν τους και τους ενδεχόμενους κινδύνους, όπως η παρουσία μεγάλου αριθμού ατόμων ή η πιθανότητα πρόκλησης ατυχημάτων. Το ελάχιστο επίπεδο φωτισμού ανοιχτών περιοχών είναι 0,5 Lux στο κεντρικό τμήμα της περιοχής, εξαιρουμένης ζώνης πλάτους 0,5m από την περίμετρο. Για χώρους με εμβαδόν μεγαλύτερο από 60m², ο φωτισμός ανοιχτής περιοχής αποτελεί σημαντική απαίτηση του σχεδιασμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες συνθήκες εφαρμογής. Εντός των ανοιχτών περιοχών πρέπει, επίσης, να εντοπίζονται και να φωτίζονται κατάλληλα οι διάδρομοι διαφυγής, με επίπεδο φω- τισμού 1 Lux. Ο λόγος ομοιομορφίας Ud παραμένει 1:40, ενώ οι χρόνοι λειτουργίας ακολουθούν τις αντίστοιχες απαιτήσεις του φωτισμού των οδεύσεων διαφυγής. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, η ύπαρξη φωτισμού ασφαλείας σε χώρους υγιεινής που προορίζονται για χρήση από άτομα με αναπηρία. Φωτισμός ασφαλείας εργασιών υψηλού κινδύνου – High task risk area: Οι πλέον κρίσιμες περιοχές ενός βιομηχανικού χώρου μπορεί να αποτελούν περιοχές εργασιών υψηλού κινδύνου. Ο κα- τάλληλος φωτισμός σε αυτά τα σημεία είναι απαραίτητος για την ασφάλεια των ατόμων που συμμετέχουν σε επικίνδυνες δραστη- ριότητες, αλλά και για την ασφαλή διακοπή των εργασιών, με σκοπό την προστασία τόσο των ίδιων όσο και των υπόλοιπων ατόμων που βρίσκονται στον χώρο. Το ελάχιστο επίπεδο φωτισμού για εργασίες υψηλού κινδύνου ορίζεται στο 10% του απαιτούμενου κανονικού φωτισμού και δεν πρέπει να είναι μικρότερο από 15 Lux. Ο λόγος ομοιομορφίας Ud θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 0:1. Η διάρκεια λειτουργίας καθορίζεται από το χρονικό διάστημα κατά