Πως μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο χρήσης του αριθμού τηλεφώνου σας από επιτήδειους στο διαδίκτυο

Ο αριθμός του κινητού μας τηλεφώνου μπορεί να εμφανίζεται σχεδόν εύκολα στο διαδίκτυο διότι μπορεί να τον έχουμε μοιραστεί με εταιρείες που έχουν περάσει σε βάση δεδομένων τους ή να τον έχουμε προσθέσει σε ορισμένους λογαριασμούς.

Από μόνος του δεν δίνει πρόσβαση στο τηλέφωνο ή στον τραπεζικό λογαριασμό μας, μπορεί όμως να γίνει πολύτιμο εργαλείο απάτης όταν συνδυαστεί με άλλα προσωπικά στοιχεία. Ποια είναι τα πραγματικά σημάδια κινδύνου και τι μπορούμε να κάνουμε;

• Η γνώση ενός αριθμού κινητού δεν αρκεί για να παραβιάσει κάποιος τη συσκευή σας. Μπορεί όμως να τον βοηθήσει να στείλει στοχευμένα μηνύματα απάτης ή να αναζητήσει περισσότερα στοιχεία για εσάς.
• Η ξαφνική απώλεια σύνδεσης στο δίκτυο είναι σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι, ιδίως αν συνοδεύεται από ειδοποιήσεις για αλλαγή SIM, μεταφορά αριθμού ή ύποπτη δραστηριότητα σε λογαριασμούς.
• Ισχυρή προστασία στον λογαριασμό του παρόχου, μοναδικοί κωδικοί και μέθοδοι ταυτοποίησης πέρα από τα SMS περιορίζουν όσα μπορεί να πετύχει ένας επιτήδειος ακόμη κι αν γνωρίζει τον αριθμό σας.

Δίνουμε τον αριθμό του κινητού μας σχεδόν μηχανικά. Τον ζητούν οι τράπεζες, τα καταστήματα, οι εφαρμογές και αμέτρητες ιστοσελίδες προτού μας επιτρέψουν να δημιουργήσουμε λογαριασμό. Σε αυτό το σημείο, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι ο αριθμός μας βρίσκεται σε περισσότερα μέρη από όσα θυμόμαστε.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όποιος τον βρει μπορεί να παραβιάσει το τηλέφωνό μας ή να αδειάσει τον τραπεζικό μας λογαριασμό. Ο αριθμός από μόνος του έχει περιορισμένη χρησιμότητα για έναν επιτήδειο. Το πρόβλημα αρχίζει όταν συνδέεται με το όνομά μας, τη διεύθυνση email, τους διαδικτυακούς λογαριασμούς μας και, ενδεχομένως, ακόμη πιο ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.

Γι’ αυτό αξίζει να τον αντιμετωπίζουμε ως προσωπικό στοιχείο. Δεν χρειάζεται πανικός επειδή κάποιος γνωρίζει τον αριθμό μας. Χρειάζεται, όμως, να ξέρουμε τι μπορεί πράγματι να κάνει με αυτόν, ποια σημάδια απαιτούν άμεση αντίδραση και πώς μπορούμε να περιορίσουμε τον κίνδυνο.

Τι μπορεί να κάνει κάποιος με τον αριθμό του κινητού σας;

Ο αριθμός μας ενδέχεται να είναι πιο εύκολα διαθέσιμος απ’ όσο πιστεύουμε. Μπορεί να τον έχουμε δημοσιεύσει οι ίδιοι πριν από χρόνια σε ένα προφίλ κοινωνικού δικτύου, μια αγγελία εργασίας, μια επαγγελματική καταχώριση ή κάποια ξεχασμένη γωνιά του διαδικτύου. Ανάλογα με τις ρυθμίσεις απορρήτου, ορισμένες πλατφόρμες επιτρέπουν ακόμη και τον εντοπισμό ενός προφίλ μέσω του αριθμού που έχει συνδεθεί με αυτό.

Υπάρχουν επίσης εταιρείες συλλογής και εμπορίας δεδομένων, καθώς και υπηρεσίες αναζήτησης προσώπων, που συγκεντρώνουν πληροφορίες από δημόσια αρχεία και εμπορικές πηγές. Έτσι, ένας αριθμός μπορεί να εμφανίζεται δίπλα σε όνομα, διευθύνσεις email, παλαιότερες διευθύνσεις κατοικίας ή στοιχεία συγγενών. Τηλέφωνα συλλέγουν, επίσης, καταστήματα, εφαρμογές και προγράμματα επιβράβευσης. Όσο περισσότερα μέρη αποθηκεύουν αυτά τα στοιχεία, τόσο περισσότερες είναι και οι πιθανές διαδρομές μέσω των οποίων μπορεί να εκτεθούν, για παράδειγμα σε μια διαρροή δεδομένων.

Η κατοχή του αριθμού σας δεν δίνει σε κανέναν απομακρυσμένο έλεγχο της συσκευής σας. Δεν μπορεί κάποιος απλώς να τον πληκτρολογήσει σε μια ιστοσελίδα και να διαβάσει τα μηνύματα ή να δει τις φωτογραφίες σας. Μπορεί, όμως, να τον χρησιμοποιήσει για να σας προσεγγίσει ή να τον συνδυάσει με άλλες πληροφορίες.

Συγκεκριμένα, ένας επιτήδειος θα μπορούσε:

• Να στείλει παραπλανητικά SMS ή να πραγματοποιήσει κλήσεις απάτης. Μπορεί να παρουσιαστεί ως εκπρόσωπος τράπεζας, εταιρείας ταχυμεταφορών ή άλλου γνώριμου οργανισμού, ζητώντας κωδικούς πρόσβασης, στοιχεία πληρωμής ή κωδικούς επιβεβαίωσης.
• Να αναζητήσει περισσότερα στοιχεία για εσάς. Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημόσιες καταχωρίσεις και βάσεις δεδομένων μπορεί να συνδέουν τον αριθμό με το όνομα, το email ή τη διεύθυνσή σας.
• Να επιχειρήσει να αποκτήσει τον έλεγχο του αριθμού σας. Αν διαθέτει αρκετά προσωπικά στοιχεία, μπορεί να προσπαθήσει να εξαπατήσει τον πάροχο κινητής τηλεφωνίας ώστε να ενεργοποιήσει νέα SIM ή eSIM ή να μεταφέρει τον αριθμό σε άλλη σύνδεση. Αν το πετύχει, οι κλήσεις και τα SMS που προορίζονται για εσάς ενδέχεται να καταλήγουν σε εκείνον.
• Να επιχειρήσει επαναφορά κωδικών πρόσβασης. Ο κίνδυνος αυξάνεται αν έχει ήδη αποκτήσει τον έλεγχο του αριθμού και μπορεί να λαμβάνει μηνύματα επιβεβαίωσης. Μην δίνετε ποτέ σε τρίτους κωδικό ταυτοποίησης που σας έχει αποσταλεί.
• Να εμφανίσει ψευδώς τον αριθμό σας στις κλήσεις του. Με την παραποίηση της αναγνώρισης κλήσης, ο αριθμός σας μπορεί να εμφανιστεί στην οθόνη κάποιου άλλου χωρίς ο δράστης να έχει αποκτήσει τον έλεγχό του.
• Να τον χρησιμοποιήσει ως ένα από τα στοιχεία μιας απόπειρας πλαστοπροσωπίας. Ο αριθμός δεν αρκεί μόνος του, αλλά μπορεί να βοηθήσει όταν συνδυάζεται με ημερομηνία γέννησης, στοιχεία ταυτότητας ή άλλες ευαίσθητες πληροφορίες.
• Να σας κατακλύσει με ανεπιθύμητες επικοινωνίες. Αυτοματοποιημένες κλήσεις, διαφημιστικά SMS και ανεπιθύμητες εγγραφές είναι από τις πιο συνηθισμένες συνέπειες.

Όσο περισσότερα προσωπικά στοιχεία μπορεί κάποιος να συνδέσει με τον αριθμό σας, τόσο περισσότερες επιλογές έχει για να σας στοχεύσει.

Πώς θα καταλάβετε ότι κάποιος χρησιμοποιεί τον αριθμό σας εις βάρος σας

Το ότι ο αριθμός σας εμφανίζεται σε μια δημόσια καταχώριση ή ότι δέχεστε πολλές ανεπιθύμητες κλήσεις για μερικές ημέρες δεν σημαίνει πως κάποιος έχει αποκτήσει τον έλεγχο του τηλεφώνου σας. Τα ανεπιθύμητα μηνύματα, συχνά, είναι απλώς ανεπιθύμητα μηνύματα.

Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις που αξίζουν προσοχή:

• Κωδικοί επιβεβαίωσης που δεν ζητήσατε: Κάποιος ενδέχεται να προσπαθεί να συνδεθεί σε λογαριασμό σας. Δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη παραβίασης, αλλά ελέγξτε τον λογαριασμό και αλλάξτε τον κωδικό πρόσβασης αν υπάρχουν ενδείξεις ύποπτης δραστηριότητας.
• Απρόσμενα μηνύματα επαναφοράς κωδικού: Προσέξτε ότι και τα ίδια τα μηνύματα μπορεί να είναι πλαστά. Αν έχετε αμφιβολία, μην ακολουθήσετε τον σύνδεσμό τους· ανοίξτε απευθείας την εφαρμογή ή πληκτρολογήστε μόνοι σας τη διεύθυνση της υπηρεσίας.
• Ειδοποιήσεις για άγνωστες συνδέσεις: Ελέγξτε προειδοποιήσεις για νέες συσκευές ή ασυνήθιστη δραστηριότητα.
• Αλλαγές στον λογαριασμό κινητής που δεν κάνατε: Ειδοποιήσεις για νέα SIM ή eSIM και μεταφορά αριθμού απαιτούν άμεση διερεύνηση.
• Κλήσεις ή μηνύματα που φαίνεται να προέρχονται από εσάς: Αν άλλοι σας λένε ότι τους καλέσατε ενώ δεν το κάνατε, μπορεί να πρόκειται για παραποίηση της αναγνώρισης κλήσης.
• Ξαφνική αδυναμία πρόσβασης σε λογαριασμούς: Αν οι κωδικοί σας πάψουν να λειτουργούν, ελέγξτε τι έχει αλλάξει.

Ένα από τα πιο σοβαρά σημάδια είναι η ξαφνική απώλεια σύνδεσης στο δίκτυο κινητής χωρίς προφανή αιτία. Αν το τηλέφωνό σας λειτουργούσε κανονικά και πλέον δεν μπορείτε να πραγματοποιήσετε κλήσεις ή να στείλετε SMS, ιδίως αν εμφανίζονται ταυτόχρονα ειδοποιήσεις για αλλαγές στον αριθμό ή στους λογαριασμούς σας, επικοινωνήστε αμέσως με τον πάροχό σας από άλλο τηλέφωνο. Ενδέχεται να έχει γίνει μη εξουσιοδοτημένη αλλαγή SIM ή μεταφορά αριθμού.

Πώς θα κάνετε τον αριθμό σας λιγότερο χρήσιμο στους επιτήδειους

Το να κρατήσουμε τον αριθμό μας εντελώς μυστικό είναι δύσκολο, ιδίως αν τον έχουμε ήδη δώσει σε πολλές επιχειρήσεις και υπηρεσίες. Ο πιο πρακτικός στόχος είναι η γνώση του αριθμού να μην αρκεί για να αποκτήσει κάποιος πρόσβαση στους λογαριασμούς μας.

• Προστατεύστε τον λογαριασμό σας στον πάροχο κινητής. Χρησιμοποιήστε μοναδικό κωδικό πρόσβασης και, όπου προσφέρονται, πρόσθετο PIN, έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων και προστασία από μεταφορά αριθμού. Το PIN της SIM προστατεύει τη χρήση της κάρτας, ενώ οι δικλίδες στον λογαριασμό του παρόχου αφορούν την αποτροπή μη εξουσιοδοτημένων αλλαγών.
• Προτιμήστε ισχυρότερες μεθόδους ταυτοποίησης. Οι κωδικοί μέσω SMS προσφέρουν ένα επίπεδο προστασίας, αλλά οι εφαρμογές δημιουργίας κωδικών και τα φυσικά κλειδιά ασφαλείας είναι λιγότερο ευάλωτα στην υποκλοπή αριθμού.
• Χρησιμοποιήστε passkeys όπου είναι διαθέσιμα. Περιορίζουν τον κίνδυνο από παραπλανητικές ιστοσελίδες και δεν βασίζονται σε κωδικούς που αποστέλλονται με SMS.
• Μην επαναχρησιμοποιείτε κωδικούς πρόσβασης. Ένας διαχειριστής κωδικών μπορεί να δημιουργεί και να αποθηκεύει διαφορετικό, ισχυρό κωδικό για κάθε λογαριασμό.
• Αφαιρέστε τον αριθμό σας από δημόσια προφίλ. Ελέγξτε κοινωνικά δίκτυα, επαγγελματικές σελίδες και παλιές καταχωρίσεις. Όπου υπάρχει η σχετική ρύθμιση, απενεργοποιήστε τη δυνατότητα εύρεσης του προφίλ σας μέσω τηλεφώνου.
• Ελέγξτε τις καταχωρίσεις προσωπικών δεδομένων σας. Όπου είναι εφικτό, ζητήστε την αφαίρεσή τους από υπηρεσίες που δημοσιεύουν τέτοιες πληροφορίες. Η αφαίρεση, ωστόσο, δεν εγγυάται ότι τα στοιχεία δεν θα εμφανιστούν ξανά.
• Σκεφτείτε τη χρήση δεύτερου αριθμού για υπηρεσίες μικρότερης σημασίας. Μια δεύτερη SIM ή eSIM μπορεί να βοηθήσει να περιορίσετε πού δίνετε τον βασικό σας αριθμό. Λάβετε υπόψη ότι ορισμένες ευαίσθητες υπηρεσίες δεν δέχονται όλους τους τύπους αριθμών.
• Θωρακίστε τη συσκευή σας. Χρησιμοποιήστε ισχυρό κωδικό κλειδώματος και βιομετρική ταυτοποίηση, εγκαθιστάτε ενημερώσεις και ελέγχετε ποιες άδειες έχουν οι εφαρμογές σας.
• Μην εμπιστεύεστε απρόσμενα αιτήματα. Μη δίνετε κωδικούς επιβεβαίωσης και μην ανοίγετε σύνδεσμο επειδή ένα SMS σας πιέζει να ενεργήσετε επειγόντως. Επικοινωνήστε με την εταιρεία από την επίσημη εφαρμογή, την ιστοσελίδα της ή έναν αριθμό που έχετε ήδη επαληθεύσει.

Τι να κάνετε αν κάποιος έχει αποκτήσει τον έλεγχο του αριθμού σας

Το ότι κάποιος γνωρίζει τον αριθμό σας δεν είναι λόγος να αλλάξετε όλους τους κωδικούς σας ή να αποκτήσετε νέο τηλέφωνο. Αν, όμως, η σύνδεσή σας στο δίκτυο χαθεί ξαφνικά χωρίς εξήγηση, καλέστε αμέσως τον πάροχο από άλλη συσκευή.

Ζητήστε να ελέγξει αν ενεργοποιήθηκε νέα SIM ή eSIM, αν μεταφέρθηκε ο αριθμός σας, αν ενεργοποιήθηκε προώθηση κλήσεων ή αν έγιναν άλλες αλλαγές στον λογαριασμό. Αν επιβεβαιωθεί μη εξουσιοδοτημένη ενέργεια, ζητήστε την αποκατάσταση της σύνδεσης και την ενεργοποίηση των διαθέσιμων μέτρων προστασίας.

Έπειτα, ελέγξτε πρώτα το βασικό σας email. Η πρόσβαση σε αυτό μπορεί να επιτρέψει σε κάποιον να επαναφέρει κωδικούς σε άλλες υπηρεσίες. Εξετάστε επίσης τραπεζικούς λογαριασμούς, κοινωνικά δίκτυα και άλλες σημαντικές υπηρεσίες για άγνωστες συνδέσεις, αλλαγές στα στοιχεία ανάκτησης, μηνύματα που δεν στείλατε ή συναλλαγές που δεν αναγνωρίζετε.

Όπου εντοπίζετε πρόβλημα, αλλάξτε κωδικό πρόσβασης, αποσυνδέστε άγνωστες συσκευές και αντικαταστήστε, όπου μπορείτε, την ταυτοποίηση μέσω SMS με ισχυρότερη μέθοδο. Αν κάποιος παριστάνει εσάς, ενημερώστε τους δικούς σας ανθρώπους ώστε να αγνοήσουν τυχόν παράξενα αιτήματα για χρήματα ή προσωπικά στοιχεία.

Αν έχετε χάσει χρήματα ή διαπιστώσετε απόπειρα πλαστοπροσωπίας, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζα και τους άλλους εμπλεκόμενους φορείς. Κρατήστε στιγμιότυπα οθόνης, την αλληλογραφία με τον πάροχο και τα στοιχεία των συναλλαγών ή των σχετικών αναφορών. Το πρωτότυπο κείμενο παραπέμπει επιπλέον σε αμερικανικές υπηρεσίες αναφοράς κλοπής ταυτότητας και «παγώματος» πιστωτικού φακέλου· αυτά τα βήματα αφορούν τις ΗΠΑ.

Η αλλαγή αριθμού κινητού είναι συνήθως μία από τις τελευταίες επιλογές που χρειάζεται να εξετάσετε.

Ο αριθμός του κινητού είναι προσωπικό δεδομένο

Ο αριθμός σας δεν είναι κωδικός πρόσβασης. Το ότι κάποιος τον γνωρίζει δεν σημαίνει πως έχει αποκτήσει πρόσβαση στην ψηφιακή σας ζωή. Ο κίνδυνος μεγαλώνει όταν μπορεί να τον συνδέσει με τα υπόλοιπα στοιχεία που έχουμε αφήσει, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούμε, στο διαδίκτυο.

Ίσως δεν μπορούμε να τον κρατήσουμε μυστικό για πάντα. Μπορούμε, όμως, να είμαστε πιο προσεκτικοί στο πού τον δίνουμε και να διασφαλίζουμε ότι η γνώση του αριθμού μας, από μόνη της, δεν οδηγεί πολύ μακριά.

Πηγή: Fortune Greece