Ραγδαία αύξηση άρσεων απορρήτου

Featured | Οι υποθέσεις των δικαστικών διώξεων κατά της Χρυσής Αυγής και των αντιδράσεων των κατοίκων στις Σκουριές της Χαλκιδικής κατά του έργου εξόρυξης χρυσού, ήταν εκείνες που συνετέλεσαν πέρυσι στη ραγδαία αύξηση των άρσεων του απορρήτου των επικοινωνιών στη χώρα μας. Σύμφωνα με την Έκθεση Πεπραγμένων του 2013, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) στη διάρκεια της περασμένης χρονιάς παρέλαβε 56% περισσότερες από το 2012 νέες εισαγγελικές διατάξεις άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών για εθνικούς λόγους.

Παράλληλα την ίδια χρονιά, η ΑΔΑΕ παρέλαβε 28% περισσότερες εισαγγελικές εντολές για παράταση προγενέστερων διατάξεων άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών. Συγκεκριμένα οι εντολές παράτασης ανήλθαν σε 5.006 αντί 3.913 που ήταν το 2012. Τέλος, η ΑΔΑΕ πέρυσι παρέλαβε 2.334 βουλεύματα δικαστικών συμβουλίων, για υποθέσεις που σχετίζονται με αξιόποινες πράξεις. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά 14% σε σχέση με το 2012.
Με βάση τα δεδομένα αυτά, το 2013 περισσότερο από ένας στους χίλιους Έλληνες ήταν υπό… νόμιμη παρακολούθηση. Πάντως, η ΑΔΑΕ υπογραμμίζει ότι οι αριθμοί των διατάξεων/βουλευμάτων, δεν συμπίπτουν απαραιτήτως με τον αριθμό των περιπτώσεων άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών. Ωστόσο, όπως αναφέρουν στελέχη της, οι αριθμοί αυτοί δεν μπορούν να είναι και θεαματικά διαφοροποιημένοι. Οι ίδιοι χαρακτήρισαν ως μη φυσιολογική την αύξηση του αριθμού των αιτημάτων άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών και παραδέχτηκαν ότι σχετίζεται με τις υποθέσεις των Σκουριών Χαλκιδικής και τις διώξεις των στελεχών της Χρυσής Αυγής.
Πάντως, γίνεται εμφανές ότι, τόσο οι πολίτες, όσο και οι αρχές της χώρας, ευαισθητοποιούνται σε θέματα απορρήτου των επικοινωνιών, καθώς τα μέσα επικοινωνίας πολλαπλασιάζονται, η τεχνολογία γίνεται πιο περίπλοκη (π.χ. τεχνικές αποθήκευσης δεδομένων cloud), ενώ οι υποθέσεις παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αυξάνονται μέρα με τη μέρα (π.χ. υποθέσεις Σνόουντεν, μυστικών υπηρεσιών της Γερμανίας κ.λπ.).

Άρσεις απορρήτου

Συγκεκριμένα το 2013 η ΑΔΑΕ παρέλαβε:

– 4.141 εισαγγελικές διατάξεις που αφορούσαν νέες περιπτώσεις άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας έναντι 2.634 το 2012, καθώς και 5.006 εισαγγελικές διατάξεις για παρατάσεις προγενέστερων διατάξεων έναντι 3.913 το 2012. Επίσης παρέλαβε 729 διατάξεις με θέμα την παύση της άρσης του απορρήτου έναντι 599 το 2012. Διευκρινίζεται ότι οι διατάξεις περί παύσης αφορούν περιπτώσεις διακοπής της άρσης προτού παρέλθει η χρονική περίοδος που ορίζεται στην αρχική διάταξη.

– 2.334 βουλεύματα δικαστικών συμβουλίων –έναντι 2.055 το 2012– για τη διακρίβωση εγκλημάτων, τα οποία αναφέρονται σε αξιόποινες πράξεις όπως η ανθρωποκτονία από πρόθεση, η ληστεία, η έκρηξη, η κατοχή εκρηκτικών υλών, η πλαστογραφία, η διακεκριμένη κλοπή, ο εμπρησμός, η αρπαγή, η πορνογραφία ανηλίκων, η εκβίαση και το οργανωμένο έγκλημα, καθώς και εγκλήματα που αφορούν τον νόμο περί ναρκωτικών.

Διευκρινίζεται ότι οι αριθμοί που αναφέρονται παραπάνω αφορούν το πλήθος των διατάξεων/αποφάσεων που εκδίδονται από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές και δεν συμπίπτει με τον αριθμό των περιπτώσεων άρσης απορρήτου.

Πάροχοι ταχυδρομικών υπηρεσιών

Η ΑΔΑΕ διενεργεί, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας, έκτακτους ελέγχους στους παρόχους ταχυδρομικών υπηρεσιών. Η Αρχή, κατά το 2013, διενήργησε συνολικά 22 έκτακτους ελέγχους σε 11 παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε δύο δημόσιες υπηρεσίες και στη Βουλή των Ελλήνων, για τους οποίους απαιτήθηκαν 33 επισκέψεις στις εγκαταστάσεις των παρόχων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και των δημοσίων υπηρεσιών.

Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν μετά από καταγγελία και αφορούσαν τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ανήλθαν σε 22. Πιο συγκεκριμένα:

• Σε 19 περιπτώσεις έγιναν παρατηρήσεις που αφορούσαν στη βελτίωση των μέτρων που λαμβάνονται για τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. Οι διοικούμενοι ενημερώθηκαν εγγράφως για την υποχρέωση συμμόρφωσής τους.

• Σε μία περίπτωση προτάθηκαν μέτρα για τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

• Σε δύο περιπτώσεις δεν υπήρξαν ευρήματα.

Πάροχοι ηλεκτρονικών επικοινωνιών

Για την εξέταση της τήρησης των διαδικασιών των παρόχων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών που σχετίζονται με την επεξεργασία και αποθήκευση των δεδομένων επικοινωνίας και πρόσβασης στο διαδίκτυο, πραγματοποιήθηκαν έκτακτοι έλεγχοι σε οκτώ παρόχους (συνολικά 14 επισκέψεις). Συγκεκριμένα διενεργήθηκε έλεγχος στην εταιρεία ΟΤΕ AE (δύο επισκέψεις), στην εταιρεία Wind Ελλάς Επικοινωνίες ΑΕΒΕ (τρεις επισκέψεις), στην εταιρεία Cosmote AE (δύο επισκέψεις), στην εταιρεία Vodafone-Panafon AE (δύο επισκέψεις), στην εταιρεία Cyta Ελλάς Τηλεπικοινωνιακή ΑΕ (μία επίσκεψη), στην εταιρεία On Telecoms AE (μία επίσκεψη), στην εταιρεία Forthnet AE (δύο επισκέψεις) και στην εταιρεία Hellas On Line AE (μία επίσκεψη).

Έλεγχοι σε ΔΑΕΒΒ-ΕΥΠ

Για την εξέταση της τήρησης των διαδικασιών και των μέτρων ασφάλειας του εξοπλισμού άρσης απορρήτου, πραγματοποιήθηκαν έκτακτοι έλεγχοι σε δύο υπηρεσίες. Συγκεκριμένα διενεργήθηκαν δύο έλεγχοι στις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας (ΔΑΕΕΒ) της ΕΛΑΣ. (τρεις επισκέψεις) και ένας έλεγχος στις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (δύο επισκέψεις).

Για την εξέταση της πιθανότητας παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών και των σχετικών μέτρων ασφάλειας των εμπλεκόμενων συστημάτων σχετικά με τα περιστατικά ασφάλειας που κοινοποιήθηκαν στην Αρχή, πραγματοποιήθηκαν έκτακτοι έλεγχοι σε έξι παρόχους (συνολικά έξι επισκέψεις). Συγκεκριμένα διενεργήθηκε έλεγχος στην εταιρεία BIS ΑΕ (μία επίσκεψη), στην εταιρεία Τεχνόπολις ΑΕ (μία επίσκεψη), στην εταιρεία Dataways Hellas AE (μία επίσκεψη), στην εταιρεία Cosmote AE (μία επίσκεψη), στην εταιρεία Vodafone- Panafon AE (μία επίσκεψη) και στην εταιρεία Cyta Ελλάς Τηλεπικοινωνιακή ΑΕ (μία επίσκεψη).

Να σημειωθεί τέλος ότι από την εξέταση της πιθανότητας παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών δεν εξαιρέθηκε ούτε η Βουλή, καθώς η ΑΔΑΕ πραγματοποίησε δύο επισκέψεις σε συγκεκριμένους χώρους της Βουλής των Ελλήνων, μετά από σχετικό αίτημα.

Το 2013 υποβλήθηκαν συνολικά 58 καταγγελίες που αφορούσαν τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ενώ από το προηγούμενο έτος βρίσκονταν σε εκκρεμότητα άλλες 28 καταγγελίες.

Καταγγελίες για παραβιάσεις

Από το σύνολο των 86 καταγγελιών, για τις 63 ολοκληρώθηκε η επεξεργασία εντός του 2013, ενώ παραμένουν σε εκκρεμότητα 23 καταγγελίες, των οποίων η επεξεργασία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2014. Από την εξέταση των 63 καταγγελιών, σε έξι περιπτώσεις διατυπώθηκαν παρατηρήσεις ως προς την εφαρμογή της πολιτικής ασφάλειας και τις σχετικές διαδικασίες διασφάλισης του απορρήτου, οι οποίες κοινοποιήθηκαν στους παρόχους προς υλοποίηση. Οι καταγγελίες, για τις οποίες ολοκληρώθηκε ο έλεγχος εντός του 2013, κατανέμονται από πλευράς περιεχομένου ως εξής:

• 36 καταγγελίες αφορούσαν σε περιπτώσεις πιθανής παραβίασης του απορρήτου υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Ειδικότερα, στις καταγγελίες αυτές γινόταν αναφορά σε 46 συνδέσεις τηλεφωνίας από τις οποίες οι 19 ήταν συνδέσεις κινητής και οι 24 συνδέσεις σταθερής τηλεφωνίας, σε δύο πιθανές παραβιάσεις του απορρήτου μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, και σε δύο πιθανές παραβιάσεις κατά την πρόσβαση στο διαδίκτυο.

• Δύο καταγγελίες αφορούσαν σε κακόβουλες-ενοχλητικές κλήσεις.

• Τέσσερις καταγγελίες αφορούσαν σε άλλα γενικά θέματα αρμοδιότητας της ΑΔΑΕ.

• 21 καταγγελίες αφορούσαν σε ζητήματα που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ, όπως εσωτερικά δίκτυα, υπερβολικές χρεώσεις, ανεπιθύμητη ηλεκτρονική επικοινωνία, μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από αυτές, 14 προωθήθηκαν και σε άλλες αρμόδιες αρχές.

Από το σύνολο των καταγγελιών για τις οποίες έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος, επτά καταγγελίες τέθηκαν στο αρχείο λόγω ελλιπών ή ασαφών στοιχείων.

Για την εξέταση 14 καταγγελιών διενεργήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι, στο πλαίσιο των οποίων πραγματοποιήθηκαν 22 επισκέψεις στις εγκαταστάσεις των παρόχων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών

—

Adae1

Κατηγοριοποίηση έκτακτων επιτόπιων ελέγχων παρόχων, 2013
– Έλεγχοι για την εξέταση της τήρησης των διαδικασιών που σχετίζονται με την επεξεργασία και αποθήκευση των δεδομένων επικοινωνίας και πρόσβασης στο διαδίκτυο.
– Έλεγχοι για την εξέταση της υλοποίησης των μέτρων που αφορούν στην ακεραιότητα των πληροφοριακών και επικοινωνιακών συστημάτων.
– Έλεγχοι για την εξέταση της τήρησης διαδικασιών και των μέτρων ασφαλείας του εξοπλισμού άρσης απορρήτου.
– Έλεγχοι για την εξέταση περιστατικών ασφαλείας που κοινοποιήθηκαν στην Αρχή.
– Έλεγχοι για την εξέταση της πιθανότητας παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών.

Adae2.

Κοινοποίηση διατάξεων άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, 2005-2013

Adae3.

Έκτακτοι έλεγχοι και επισκέψεις σε εγκαταστάσεις παρόχων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, 2011-2013