Σύγχρονο δίκτυο πυρανίχνευσης σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία, μέσω του «ΑΙΓΙΣ»
Η προστασία των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων από πιθανές φωτιές είναι μία πολύ σημαντική υπόθεση για αυτό και χρειάζεται ο κατάλληλος εξοπλισμός. Πριν λίγο καιρό ανακοινώθηκε ότι σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και περιοχές ιδιαίτερης πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας της χώρας αποκτούν ένα σύγχρονο δίκτυο πυρανίχνευσης ενισχύοντας την πυροπροστασία τους και παρέχοντας ταυτόχρονα στο Πυροσβεστικό Σώμα άμεση επιχειρησιακή εικόνα σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Ήδη οκτώ συστήματα, όπως έγινε γνωστό από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, βρίσκονται σε λειτουργία, καλύπτοντας τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Αφαία Αίγινας, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία.
Όπως επισημαίνεται σε σχετική ενημέρωση του υπουργείου, η δυνατότητα του νέου συστήματος έχει ήδη αποτυπωθεί στην πράξη, κατά τη δοκιμαστική φάση λειτουργίας του. Συγκεκριμένα, σε πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 31 Ιουλίου 2026 στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της εμβέλειας επιτήρησης του συστήματος των Μυκηνών, η εστία εντοπίστηκε από το σύστημα πυρανίχνευσης, το οποίο ενεργοποίησε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση, παρέχοντας άμεσα στο Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου εικόνα και στοιχεία για το συμβάν.
Επιπλέον, η ανάπτυξη του δικτύου συνεχίζεται. Ειδικότερα, μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026 προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία ακόμη έξι συστήματα, στην Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό. Εντός του Σεπτεμβρίου προγραμματίζεται να ακολουθήσουν ακόμη οκτώ, στην Κνωσό, τους Δελφούς, το Τατόι, το Άγιον Όρος, τη Σούριζα Λαυρεωτικής, τη Δωδώνη, τη Σαμοθράκη, και τη Θάσο.
Με την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων φάσεων, 22 συστήματα θα βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, συγκροτώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης πυροπροστασίας σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζουν έγκαιρα πιθανές εστίες πυρκαγιάς, να ενεργοποιούν αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις και να μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα και δεδομένα στα Επιχειρησιακά Κέντρα Ελέγχου. Η πληροφορία που παρέχεται στους χειριστές συνδυάζει δεδομένα από θερμικές και οπτικές κάμερες με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, τηλεχειριζόμενες κάμερες και χαρτογραφική απεικόνιση, στην οποία αποτυπώνονται οι εντοπισμένες εστίες, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και η κατάσταση του εξοπλισμού.
Παράλληλα, το έργο περιλαμβάνει μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά κανόνια πυρόσβεσης σε επιλεγμένους χώρους, για την άμεση αντιμετώπιση εστιών. Παρέχεται real time πολύτιμη επιχειρησιακή πληροφορία στο Πυροσβεστικό Σώμα, ώστε να αξιολογεί ταχύτερα ένα συμβάν και να οργανώνει άμεσα την απόκρισή του.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια και εγκατάσταση των συστημάτων διενεργήθηκε από το Υπερταμείο, στο πλαίσιο της υλοποίησης των έργων για την αναβάθμιση του εξοπλισμού και των υποδομών Πολιτικής Προστασίας.
Όπως σημειώνεται από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, πρόκειται για μία ακόμη σημαντική επένδυση στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για την έγκαιρη προειδοποίηση, τη συνεχή επιτήρηση και την ταχύτερη επιχειρησιακή απόκριση, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας απέναντι στον κίνδυνο των δασικών πυρκαγιών.
Συγκεκριμένα υπάρχει απεικόνιση από την πραγματική οθόνη του χειριστή στο Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου, με την πληροφορία που παρείχε το Σύστημα Έγκαιρου Εντοπισμού Φωτιάς (ΣΕΕΦ) Μυκηνών κατά την πυρκαγιά της 31ης Ιουλίου 2026 στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της εμβέλειας επιτήρησής του.
Στην απεικόνιση παρουσιάζονται δεδομένα από τη θερμική και την οπτική κάμερα, την τηλεχειριζόμενη κάμερα PTZ, καθώς και ο χάρτης της περιοχής με τις εντοπισμένες εστίες, τα στοιχεία των συμβάντων και την κατάσταση του εξοπλισμού πυρανίχνευσης.
Επίσης είναι διαθέσιμο βίντεο διάρκειας 60 δευτερολέπτων, το οποίο συνοδεύει την πρώτη αυτοματοποιημένη ειδοποίηση (auto-alert) της εφαρμογής AEGIS για τη συγκεκριμένη πυρκαγιά, η οποία καταγράφηκε στις 09:44 της 31ης Ιουλίου 2026.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
