Featured | Παρότι σχετικά νέος, την εμπειρία που διαθέτει ο κος Σταματιάδης στην αγορά των συστημάτων ασφαλείας θα την ζήλευε ακόμη και το παλαιότερο στέλεχος στην αγορά. 25 χρόνια στο τιμόνι μεγάλων πολυεθνικών εταιριών, αντιπροσωπείες με τα μεγαλύτερα ονόματα της αγοράς και πολλά μεγάλα έργα, ο κος Σταματιάδης Διευθύνων Σύμβουλος της Simon Technologies, πιστεύει ότι μόνο ο ουρανός είναι το… όριο!

Ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της ελληνικής αγοράς είναι αναμφισβήτητα ο κος Σίμος Σταματιάδης, ιδιοκτήτης και Διευθύνων Σύμβουλος της Simon Technologies AE. Με έντονη και πλούσια δραστηριότητα στο χώρο των συστημάτων ασφαλείας, ο κος Σταματιάδης ξεκίνησε να καταπιάνεται με το χώρο των συστημάτων ασφαλείας από πολύ νέος και συνεχίζει ακόμη και σήμερα με τον ίδιο ενθουσιασμό.

Ο κος Σταματιάδης, πιστεύει στην εξέλιξη της τεχνολογίας, στην διαρκή εκπαίδευση και ενημέρωση για τις νέες τεχνολογίες και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αντιπροσωπεύει σήμερα στη χώρα μας τις σημαντικότερες γερμανικές εταιρίες του χώρου των συστημάτων ασφαλείας. Είναι άλλωστε στο DNA του, όπως μας αποκαλύπτει αποκλειστικά στο περιοδικό μας ο ίδιος…

Πότε ιδρύθηκε η εταιρία Simon Technologies και με τι στόχο?

Η Simon Technologies είναι μια σχετικά νέα εταιρία, η οποία ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2011. Στόχος της εταιρίας είναι η αντιπροσώπευση, η διανομή, η μελέτη και εκτέλεση έργων τεχνολογίας στον γεωγραφικό χώρο των Βαλκανίων.

Πώς αποφασίσατε να μπείτε σε μια τόσο δύσκολη και απαιτητική αγορά, όπως αυτή των συστημάτων ασφαλείας;

Δεν θεωρούμε την συγκριμένη αγορά δύσκολη. Απαιτητική σίγουρα. Αυτά και κάποια ακόμη ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά είναι αυτά τα οποία μας οδήγησαν για ακόμη μια φορά να επενδύσουμε στον συγκεκριμένο χώρο.

Πείτε μας λίγα λόγια για σας. Πώς ξεκινήσατε και πώς φτάσατε μέχρι σήμερα να είστε αντιπρόσωπος των σημαντικότερων γερμανικών εταιριών συστημάτων ασφαλείας στην Ελλάδα;

Η δραστηριοποίηση μας στην αγορά των συστημάτων Ασφαλείας δεν είναι καινούργια. Μάλιστα έχουμε ζήσει ως ομάδα διοίκησης και ως στελέχη, όλες τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία 25 χρόνια στην εγχώρια και παγκόσμια αγορά ασφαλείας.

Σαν εταιρία ξεκινήσαμε το 1990 με την επωνυμία Intertronics Electronics και ως κύριο αντικείμενο την αντιπροσώπευση της Αμερικάνικης εταιρίας BURLE Industries, ενός εκ των μεγαλύτερων κατασκευαστών συστημάτων CCTV στον κόσμο. Μαζί με τον συγκεκριμένο κατασκευαστή, και μέσα σε λίγα μόνο χρόνια, καταφέραμε να μελετήσουμε και να εκτελέσουμε είτε από μόνοι μας, είτε με μεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες, μερικά από τα σοβαρότερα έργα CCTV στην Ελλάδα.
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή στην επιχειρηματική μας πορεία ήρθε το 1997 όταν η εταιρία BURLE εξαγοράστηκε από την PHILIPS δημιουργώντας την PHILIPS CSI. Ακολουθώντας αυτή την αλλαγή η εταιρία μας το 2000 συγχωνεύτηκε με την εταιρία CSS, δημιουργώντας την εταιρία CSI AE, εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τόσο το προϊοντικό της πορτοφόλι με νέα συστήματα και τεχνολογίες, όπως συστήματα αναγγελίας και εκκένωσης χώρων, συστήματα συνεδρίασης και μετάφρασης, συστήματα ενδοεπικοινωνίας και κλήσης αδερφής, όσο και σε επιστημονικό προσωπικό εντάσσοντας αρκετούς μηχανικούς στο τμήμα μελετών και έργων της.

Ως εταιρία η CSI AE μελέτησε και εκτέλεσε ένα μεγάλο φάσμα έργων. Μερικά από τα έργα που προμηθεύσαμε με συστήματα μας είναι:

· Τα συστήματα Διαχείρισης κυκλοφορίας στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με περισσότερες από 150 κάμερες και δίκτυα οπτικών ινών συνολικού υπολογιζόμενου μήκους πάνω από 100 km

· Τα συστήματα επιτήρησης στα Casino Loutraki, Casino Mon Parness, Casino Xanthis

· Τα συστήματα επικοινωνίας σε περισσότερες από 15 σήραγγες

· Τα συστήματα CCTV σε περισσότερα από 2.000 τραπεζικά καταστήματα

· Τα συνεδριακά και μεταφραστικά συστήματα στις μεγαλύτερες συνεδριακές αίθουσες της χώρας. Σήμερα η εταιρία μας έχει να επιδείξει περισσότερες από 12 χιλιάδες εγκατεστημένες συνεδριακές θέσεις, όπως οι αίθουσες Ολομέλειας, Γερουσίας και όλων των επιτροπών της Βουλής των Ελλήνων, τα αμφιθέατρα σχεδόν όλων των Πανεπιστημίων, εκπαιδευτικά κέντρα τραπεζών και δημοσίων οργανισμών και άλλες.

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή στην επιχειρηματική μας πορεία ήρθε το 2003 μετά από την εξαγορά της PHILIPS CSI από την BOSCH SECURITY SYSTEMS. Εμείς για ακόμη μια φορά δείξαμε ότι είμασταν έτοιμοι για αυτήν την νέα προσαρμογή, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την σχέση μας με τον κατασκευαστή, αφού εκτός των μεγάλων έργων δημιουργήσαμε τμήμα χονδρικής πώλησης αναπτύσσοντας δίκτυο 150 περίπου εξουσιοδοτημένων συνεργατών σε όλη την χώρα. Επίσης, σε συνεργασία με τον συγκεκριμένο κατασκευαστή, προχωρήσαμε σε ίδρυση θυγατρικών σε Βουλγαρία και Ρουμανία.

Η Τρίτη και καταλυτική αλλαγή στην πορεία μας ήρθε το 2007, όταν δεχτήκαμε πρόταση εξαγοράς από την πολυεθνική εταιρία ασφαλείας G4S, εξαγορά που ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2008.

Η εταιρία σας Simon Technologies είναι από τις κορυφαίες στο χώρο των συστημάτων ασφαλείας στην Ελλάδα, ενώ εσείς είστε σχετικά νέος. Πώς καταφέρετε να φτάσετε τόσο ψηλά σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα;

Νομίζω ότι η παραπάνω ιστορική αναφορά και οι αλλαγές που βιώσαμε, είναι η καλύτερη απάντηση στην ερώτηση σας.

Είστε αντιπρόσωπος των εταιριών Bosch και Siemens. Πως καταφέρνετε και διατηρείται ταυτόχρονα 2 τόσο μεγάλα ονόματα;

Είναι καθαρά θέμα DNA. Τόσο η διοίκηση όσο και όλα τα στελέχη έχουν εκπαιδευτεί σε όλη την επαγγελματική τους ζωή να λειτουργούν με προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Στην εταιρία μας θεωρούμε αδιανόητο να διανέμουμε ή εκτελούμε έργα με “Non Branded” προϊόντα. Άλλωστε τόσο το πελατολόγιο μας όσο και γενικότερα η αγορά, μας έχει κατατάξει σε αυτό το επίπεδο.

Αν σας ζητούσα να ξεχωρίσετε μία από τις δύο εταιρίες, ποια θα διαλέγατε;

Είναι σαν να ζητούσατε από έναν πατέρα να επιλέξει ένα από τα παιδιά του. Ο καθένας από τους κατασκευαστές διαθέτει μοναδικά χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιεί και τον έχει καταστήσει παγκόσμιο τεχνολογικό Leader.

Ποια από τις δύο εταιρίες που διαθέτετε θα χαρακτηρίζατε ως «μεγαλύτερη» και ποια πιο «πετυχημένη»;

Μιλάμε για παγκόσμιες εταιρίες, με πάνω από 100 χρόνια επιτυχημένης πορείας η καθεμία και με χιλιάδες πατέντες και καινοτομίες. Νομίζω ότι και οι δύο εταιρίες είναι ο ορισμός του εταιρικού πολυεθνικού μεγέθους και της επιτυχίας.

Ποια εταιρία από αυτές που αντιπροσωπεύεται στη χώρα μας θα χαρακτηρίζατε ως σημαία σας;

Θεωρώ ότι η κοινή πορεία, οι συγκινήσεις και οι αγωνίες που μοιραστήκαμε και συνεχίζουμε να μοιραζόμαστε για πάνω από 18 έτη με την BOSCH, έχει οδηγήσει την εμπορική σχέση σε άλλο επίπεδο. Άλλωστε και σήμερα η BOSCH αντιπροσωπεύει πολύ μεγάλο μέρος του ετήσιου εμπορικού κύκλου που πραγματοποιούμε.

Τι μερίδιο πώλησης κατέχουν στην εταιρία σας τα συνεδριακά και ηχητικά συστήματα;

Αρκετά μεγάλο και εξαρτάται από την χρονιά και τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη τόσο στην Ελλάδα όσο και τις γειτονικές Βαλκανικές χώρες. Πάρα πολλές χρονιές τα συστήματα Επικοινωνίας πλησιάζουν το 55% – 60% του ετήσιου τζίρου.

Ποιες εταιρίες αντιπροσωπεύεται στην Ελλάδα και ποιους χώρους των συστημάτων ασφαλείας καλύπτεται με αυτούς;

Βασικά την BOSCH SECURITY SYSTEMS & την SIEMENS SECURITY PRODUCTS.

Με περισσότερα από 5.500 ενεργά προϊόντα καλύπτουμε σχεδόν όλο το φάσμα των συστημάτων ασφαλείας και επικοινωνίας για την μέση και υψηλή αγορά, δηλαδή από οικίες, επαγγελματικούς χώρους, βιομηχανίες και δημόσιο τομέα.

Η πλήρη γκάμα προϊόντων μας είναι:

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ

2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ

3. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ

4. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΥΡΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ

5. ΠΛΑΤΦΟΡΜΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

6. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΓΓΕΛΙΑΣ & ΕΚΚΕΝΩΣΗΣ ΧΩΡΩΝ

7. ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

8. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ

Ο λαός μας λέει πώς το καλό πληρώνεται. Τελικά είναι ακριβά τα προϊόντα σας σε σχέση με τον ανταγωνισμό;

Πιστεύω ότι η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει διαμορφώσει μια κατηγορία φθηνών προϊόντων ώστε να είναι λειτουργικά και αισθητικά αξιοπρεπή. Εδώ πρέπει να γίνει ένας βασικός διαχωρισμός. Όταν μιλάμε για προϊόντα πρέπει να ξεχωρίσουμε και τον σκοπό που κατασκευάζονται και σε ποιο κομμάτι της αγοράς απευθύνονται. Αν μιλάμε για την τυπική εγκατάσταση συστήματος ασφαλείας ή CCTV σε μια οικία, υπάρχουν σήμερα δεκάδες επώνυμες και εκατοντάδες ανώνυμες λύσεις, οι οποίες προσφέρουν ποιότητα και λειτουργικότητα αρκετή για την συγκεκριμένη ζήτηση. Από εκεί και πέρα δεν είναι θέμα τιμής ούτε διαπραγμάτευσης. Η αξιοπιστία του κατασκευαστή αλλά και της εταιρίας διανομής, η υποστήριξη πριν και μετά την πώληση, η εγγύηση και η επένδυση σε τεχνογνωσία είναι θέματα τα οποία θα πρέπει να εξετάζονται πολύ σοβαρά, τόσο από τους επαγγελματίες εγκαταστάτες όσο και από τους χρήστες των συστημάτων.

Με τι κριτήρια γίνεται η επιλογή των προϊόντων;
Ευτυχώς εμείς είμαστε απαλλαγμένοι από αυτό το βάρος. Άλλωστε αυτό είναι ένα από τα πλεονεκτήματα που μας παρέχουν οι συνεργαζόμενοι κατασκευαστές. Με χιλιάδες καταχωρημένες πατέντες ανά ημέρα, και τμήματα marketing στελεχωμένα από χιλιάδες προσωπικό που ακούν τις ανάγκες εκατομμυρίων πελατών σε περισσότερες από 120 χώρες, είμαστε σίγουροι ότι η προώθηση κάθε νέου προϊόντος έχει περάσει όλα τα στάδια και τις μετρήσεις που θα το καταστήσουν ευρέως αποδεκτό και επιτυχημένο.

Ποιο προϊόν που διαθέτει η Simon Technologies θα χαρακτηρίζατε ως best seller για το 2013;

Σε επίπεδο διανομής νομίζω ότι οι πίνακες συναγερμού της σειράς IC-60 της SIEMENS και οι πίνακες της σειράς AMAX (2000 & 4000), αλλά και οι ανιχνευτές της σειράς Blue Line της BOSCH, είχαν εξαιρετικά εμπορικά αποτέλεσμα. Σε επίπεδο έργων, τα ψηφιακά συνεδριακά συστήματα της BOSCH είχαν πραγματικά την τιμητική τους το 2013.

Σε ποιο προϊόν σκοπεύετε να επενδύσετε περισσότερο μέσα στο 2014;

Η εταιρία μας επενδύει πάνω από το 10% του ετήσιου τζίρου της σε συνεχείς εκπαιδεύσεις των μηχανικών της στα κέντρα εκπαίδευσης των κατασκευαστών στην Γερμανία, καθώς και σε στοχευμένες προωθητικές ενέργειες. Για το 2014 έχουμε προγραμματίσει μια ευρεία γκάμα προωθητικών ενεργειών κυρίως για τους νέους πίνακες ασφαλείας που έχει ανακοινώσει ότι θα παρουσιάσει η BOSCH το 3ο τρίμηνο του έτους.

Πως αντιμετωπίζετε την οικονομική κρίση που επικρατεί στη χώρα μας. Κατά πόσο επηρέασε την εταιρία σας;

Βιώνουμε τη οικονομική κρίση όπως την βιώνει κάθε επιχειρηματικό σχήμα στην χώρα μας. Πάραυτα η εταιρία μας κατάφερε μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες να μεγαλώσει τα οικονομικά μεγέθη της κατά 20% σε σχέση με το 2012 και την κερδοφορία της κατά 15%.

Τι μέτρα πήρε η Simon Technologies ώστε να ανταποκριθεί επιτυχώς στις νέες ανάγκες που δημιούργησε η κρίση;

Ενδυναμώσαμε περαιτέρω τις εμπορικές σχέσεις με τους συνεργαζόμενους κατασκευαστές μέσω προσεχτικών, επιλεκτικών και ποσοτικών συμφωνιών. Επίσης στοχεύσαμε επιτυχώς σε εταιρικούς πελάτες και σοβαρά έργα τα οποία είχαν επιλέξει και αποφασίσει να επενδύσουν σε διαχρονική τεχνολογία και ποιότητα, προστατεύοντας ταυτόχρονα την επένδυση τους μακροχρόνια.

Πώς η Simon Technologies ανταποκρίνεται στις ολοένα και αυξανόμενες απαιτήσεις των συστημάτων ασφαλείας; Πώς αντιμετωπίζεται τις νέες τεχνολογίες;

Με συνεχή εκπαίδευση, εκπαίδευση και εκπαίδευση.

Στο χονδρικό εμπόριο που δραστηριοποιείστε, πόσο «ετοιμοπαράδοτα» είναι τα προϊόντα σας, ώστε να καλύψετε όλη την Ελλάδα και πόσο γρήγορα φτάνουν στην επαρχεία; Πώς γίνεται η διανομή των προϊόντων;

Όσοι επαγγελματίες εγκαταστάτες συνεργάζονται μαζί μας, νομίζω ότι έχουν καλύτερη εικόνα για να απαντήσουν. Εμείς φροντίζουμε να είμαστε σε κατάσταση “always in stock” για τα ευρέως κινήσιμα είδη (περίπου 1.500 προϊόντα), και σε παράδοση εντός 7 ημερών για όλα τα βαρέως επαγγελματικά προϊόντα. Έχουμε πραγματοποιήσει σοβαρή επένδυση ώστε να είμαστε σε θέση να παραδίδουμε εντός 24 ωρών σε όλη την Αττική και στα συνεργαζόμενα πρακτορεία που εξυπηρετούν όλη την υπόλοιπη Ελλάδα.

Πιστεύετε ότι είναι αρνητικό για την «δουλειά σας» το γεγονός ότι η έδρα σας βρίσκεται στην Ελευσίνα ή μήπως υπάρχουν κάποια πλεονεκτήματα πίσω από αυτή την επιλογή;

Η επιλογή της θέσης δεν είναι καθόλου τυχαία. Με εύκολη οδική πρόσβαση αφού βρισκόμαστε ανάμεσα σε 2 οδικούς άξονες (ΝΕΟ. Αθηνών – Κορίνθου και Αττική Οδό), ανάμεσα σε 3 Βιομηχανικές Ζώνες με περισσότερες από 175.000 επιχειρήσεις και ανάμεσα σε σχεδόν όλες τις μεταφορικές και logistics εταιρίες της Ελλάδας, πιστεύουμε ότι έχουμε πραγματικά επενδύσει σε στρατηγική θέση.

Πώς υποστηρίζετε τα προϊόντα μετά την πώληση. Τι δυνατότητες «service» και τεχνικής υποστήριξης διαθέτετε; Πώς αντιμετωπίζεται τυχόν αστοχία υλικού;

Η εταιρία μας ακολουθεί πιστά τις οδηγίες της BOSCH και της SIEMENS αναφορικά με τα θέματα τεχνικής υποστήριξης. Σε αντίθεση με άλλους συνεργάτες των κατασκευαστών που έχουν απλώς αρκεστεί στην απλή διανομή κουτιών, με ανύπαρκτη εμπορική πολιτική και υποστήριξη, εμείς έχουμε πραγματικά επανεφεύρει τον τροχό.

Με διαδικασίες όπως:

• Γραμμή τεχνικής υποστήριξης 11 ωρών σε καθημερινή βάση
• 2 μηχανικούς σε επίπεδο υποστήριξης στην σχεδίαση συστημάτων και έργων
• Άμεση αντικατάσταση των προβληματικών συσκευών με διαδικασίες RMA back to back με τους κατασκευαστές
• 2 προγραμματισμένες εκπαιδεύσεις το μήνα σε όλη την γκάμα των συστημάτων
• Αίθουσα εκπαίδευσης με σχεδόν όλα τα συστήματα σε λειτουργία για Interactive εκπαίδευση και παρουσίαση σε επιχειρησιακούς πελάτες
• Φορητά συστήματα εκπαίδευσης για παρουσιάσεις και εκπαιδεύσεις εκτός Αθηνών
• Με παροχή πιστοποίησης 1ου βαθμού σε συνεργάτες που περνούν επιτυχώς την εκπαίδευση
• Με επιτόπια επίσκεψη και υποστήριξη των έργων σε όλα τα Βαλκάνια

προσπαθούμε να διασφαλίσουμε ότι ο πελάτης θα απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της ποιότητας και του ονόματος που ακολουθεί την πώληση.

Γιατί ένας τεχνικός ή ένα κατάστημα να επιλέξει την Simon Technologies ως προμηθευτή του;

Εμείς δεν αναζητούμε πελάτες αλλά συνεργάτες. Έχουμε εφαρμόσει όλα τα εργαλεία ανάπτυξης και υποστήριξης, διαθέτουμε μια τεράστια γκάμα προϊόντων που καλύπτουν πολύ μεγάλο μέρος της αγοράς ή ενός έργου (από έναν μόνο προμηθευτή ασθενών ρευμάτων), είμαστε στο εμπορικό όχημα 2 εκ των μεγαλύτερων τεχνολογικά εταιριών στον κόσμο, διαθέτουμε τεχνογνωσία 20 ετών και εμπειρία με περισσότερα από 21.000 συστήματα κάθε μεγέθους σε λειτουργία.

Πιστεύουμε ότι τα παραπάνω αποτελούν καταλυτικούς παράγοντες για πραγματικούς επαγγελματίες που δεν θέλουν απλώς έναν προμηθευτή αλλά ένα συνεργάτη που θα επενδύει συνεχώς στην εμπορική και επιχειρηματική τους ανάπτυξη.

Ποια επόμενη κίνηση να περιμένουμε από την εταιρία σας;

Προχωρώντας με σταθερά και σίγουρα βήματα, πιστεύουμε ότι “Sky is the Limit”. Έχουμε πολλά και σπουδαία τεχνολογικά προϊόντα να παρουσιάσουμε μέσα στο τρέχον έτος. Ήδη μια 1η ένδειξη είναι ότι είχαμε την τύχη να παρουσιάσουμε μέσω του περιοδικού σας φέτος, το 1ο IP συνεδριακό σύστημα στον κόσμο, το BOSCH DCN MULTIMEDIA.

info
Simon Technologies ΑΕ
Αδελφών Κυπραίου 138 & Γαίας 1, 192 00 Ελευσίνα, τηλ: 210-5563303, fax: 210-5563304
info@simon-technologies.com
www.simon-technologies.com.

Featured | Το θέμα που αναπτύσσεται στις σελίδες που ακολουθούν, διαπραγματεύεται τη διάδραση και την επίδραση της επικοινωνίας μεταξύ των οργανισμών, των επιχειρήσεων και των αρχών ασφάλειας με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τους κοινούς στόχους κατά τις έκτακτες ανάγκες και κρίσεις, που προέρχονται κυρίως από σκόπιμη ανθρώπινη δράση. Επισημαίνεται εμφατικά ότι από τη μελέτη του άρθρου προφανώς ο αναγνώστης δεν θα είναι σε θέση να λύσει περίπλοκες καταστάσεις επικοινωνιακών κρίσεων, ούτε θα γίνει επαγγελματίας στο χώρο της επικοινωνίας. Άλλωστε ούτε όσοι πέρασαν από τέτοια μετερίζια έγιναν επαγγελματίες της επικοινωνίας ή της δημοσιογραφίας. Η επικοινωνία στις έκτακτες ανάγκες είναι ένα αντικείμενο δυναμικό και εξελισσόμενο που είναι υποκείμενο σε αστάθμητους κάθε φορά παράγοντες. Το περιεχόμενο του άρθρου βασικά είναι ένα σημαντικό ερέθισμα για περαιτέρω ενασχόληση και έρευνα για όσους πρόκειται να ασκήσουν καθήκοντα υπευθύνου ή διαχειριστή της ασφαλείας μιας κρίσιμης υποδομής.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του δυτικού πολιτισμού και κάλλιστα σήμερα μπορούμε να ισχυριστούμε βάσιμα ότι βρισκόμαστε στην εποχή της επανάστασης της πληροφορίας. Κανείς δεν είναι δυνατόν να αγνοήσει τη δύναμη των ΜΜΕ στην καθημερινή ζωή μας. Μας παρέχουν πληροφορίες που είναι χρήσιμες για την καθημερινή μας ζωή – από το αυτοκινητιστικό ατύχημα που έχει κλείσει την κυκλοφορία στο δρόμο προς τη δουλειά μας το πρωί, μέχρι και την αλλαγή της πολιτικής και της στρατηγικής της οικονομίας ή την επερχόμενη κακή καιρική συνθήκη που κατευθύνεται προς την περιοχή μας.

Τα ειδησεογραφικά ΜΜΕ αποτελούν βασικούς διαύλους που επιτρέπουν να μεταδοθεί το μήνυμα κάθε φορέα στα επιλεγμένα κοινά του. Και αυτό διότι τα ΜΜΕ – τηλεοπτικά δίκτυα, ραδιοφωνικοί σταθμοί, ιστότοποι, εφημερίδες, περιοδικά και ενημερωτικά δελτία – είναι απίστευτα αποτελεσματικά, που δίνουν τη δυνατότητα σε ιδιώτες και σε οργανισμούς να επικοινωνούν το μήνυμά τους στην κοινωνία. Οι άνθρωποι στις μέρες μας έχουν πρωτοφανή πρόσβαση στην πληροφορία, και μπορούν να αποκτήσουν τεράστιο όγκο δεδομένων μόνο με το κλικ ενός ποντικιού.

Όπως έχει αποδειχθεί από διεθνείς μελέτες στη διαχείριση κρίσεων, η επικοινωνιακή διάσταση αποτελεί το 60% ως 70% της συνολικής διαχείρισης και αυτό διότι στα αναπάντεχα γεγονότα, η λογική δίνει προβάδισμα στο συναίσθημα και οι άνθρωποι πανικοβάλλονται. Ο πανικοβλημένος και φοβικός άνθρωπος είναι υποκείμενος στην επήρεια των φημών που διασπείρουν άλλοι σκόπιμα ή από απερισκεψία.

Πανικοβλημένοι είναι και οι άνθρωποι των ΜΜΕ, είτε λόγω ασφυκτικής πίεσης στην αναζήτηση και συλλογή της είδησης και της πληροφορίας, που εκ των περιστάσεων είναι στις περισσότερες περιπτώσεις αδόμητη, ανεπεξέργαστη και ανεπιβεβαίωτη, είτε ακόμα και λόγω ιδιοσυγκρασίας. Οι αναλήθειες και κατά συνεπεία οι φήμες και η άγνοια γεννούν αρνητικές συναισθηματικές καταστάσεις που προκαλούν πολλαπλασιαστικά φαινόμενα.

Εδώ, θα έλεγε κανείς, έρχεται ο ρόλος του ειδικών ή των ειδικά εκπαιδευμένων, που επιφορτίζονται με τις ανάγκες της αντικειμενικής ενημέρωσης, του καθησυχασμού του κοινού και των ενδιαφερομένων πλευρών.

Ένα μη σωστό και ακριβές μήνυμα που εκπέμπεται, από οποιαδήποτε πλευρά, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο κύρος και την αξιοπιστία του φορέα που επικοινωνεί, αλλά και στο πρόσωπο, τον εκπρόσωπο επί των θεμάτων Τύπου, που μετουσιώνει το μήνυμα σε λόγο ή συμπεριφορά. Στον άνθρωπο που, με τον λόγο του και την συμπεριφορά του, θα επηρεάσει θετικά ή θα λειτουργήσει εξισορροπιστικά μεταξύ του γεγονότος και της είδησης που συνάγεται από αυτό.

Η δραστηριότητα αυτή θέλει σχεδιασμό, οργάνωση, μηχανισμό, εκπαίδευση, προετοιμασία, σχέδιο δράσης, εργαλεία επικοινωνίας, τεχνικές και πρακτικές επικοινωνίας.

Η έκτακτη ανάγκη και η κρίση

Σήμερα, ζούμε σε κοινωνίες που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην ομαλή συνεργατική λειτουργία μεγάλου αριθμού συστημάτων και λειτουργιών (ενέργεια, μεταφορές, επικοινωνίες, υδροδότηση, διατροφή, υγεία και περίθαλψη, διατήρηση της δημόσιας τάξης, οικονομία και εμπόριο, εθνική άμυνα κ.λπ.). Η αποδυνάμωση μιας ή περισσοτέρων συνιστωσών, ως αποτέλεσμα μιας σοβαρής έκτακτης ανάγκης ή μιας καταστροφής μεγάλης έκτασης, μπορεί να οδηγήσει στην κατάρρευση του οργανισμού ή της επιχείρησης που πλήττεται αλλά ακόμα και του κρατικού μηχανισμού ανταπόκρισης, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Είναι σημαντικό να διευκρινισθεί ότι ο όρος «κρίση» χρησιμοποιείται κατά κόρον στη καθομιλουμένη, στη κοινωνία και ιδίως στα ΜΜΕ, χωρίς ωστόσο να απηχεί την εκάστοτε πραγματικότητα. Το γεγονός ότι μπορεί να αποτελεί ένα περιστατικό ως «κρίση» για μια τοπική μονάδα, δε σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι είναι πραγματική κρίση που δυνητικά μπορεί να επηρεάσει τις βασικές λειτουργίες και το κρίσιμο ενεργητικό της Πολιτείας. Ο όρος περισσότερο καλύπτει επικοινωνιακές ανάγκες, παρά την επιχειρησιακή ικανότητα ή τις δυνατότητες ενός φορέα που απειλείται ή διαχειρίζεται αυτού του είδους την έκτακτη ανάγκη.

Αναλυτικότερα, άλλη έννοια προσδίδεται στην «κρίση», όταν επηρεάζει τις ζωτικές υποδομές της Πολιτείας και άλλη έννοια όταν επηρεάζει τις παραγωγικές εγκαταστάσεις, το ενεργητικό και τη φήμη μιας δημόσιας ή ιδιωτικής επιχείρησης ή οργανισμού. Ωστόσο, οι δύο αυτές διαφοροποιήσεις αν και φαινομενικά ανεξάρτητες μπορεί να συγκλίνουν. Ιδίως, όταν η βλάβη ή η τρώση μιας υποδομής μπορεί να επηρεάσει τις δομές της Πολιτείας.

Για την Πολιτεία, κρίσεις θεωρούνται εκείνα τα κρίσιμα περιστατικά, γεγονότα ή συμβάντα που εξελίσσονται απρόβλεπτα, με ταχύτητα, σε κλίμα έντασης και αμφισβήτησης τα οποία απειλούν να διαταράξουν ή διαταράσσουν το περιβάλλον εσωτερικής ασφάλειας και απαιτούν την ενεργοποίηση του πολιτικού επιπέδου σε εθνικό επίπεδο, καθώς και την υποστήριξη των πολύμορφων δράσεων και με διπλωματικές πρωτοβουλίες. Στο πλαίσιο αυτό των περιστατικών κρίσεων, συμπεριλαμβάνονται οι τρομοκρατικές επιθέσεις με σημαντικές απώλειες, οι φυσικές καταστροφές, τα τεχνολογικά ατυχήματα, καθώς και κάθε άλλου είδους μεγάλη καταστροφή όπως, μείζονες καταρρεύσεις κτιριακών εγκαταστάσεων, αεροπορικά, ναυτικά ατυχήματα, κ.λπ.

Για τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς, κρίσεις θεωρούνται εκείνα τα περιστατικά, γεγονότα ή συμβάντα που λαβαίνουν χώρα στις φυσικές εγκαταστάσεις, στις εγκαταστάσεις τεχνολογίας πληροφοριών, τα δίκτυα, τις υπηρεσίες ή/και τα στοιχεία ενεργητικού, που η διακοπή ή καταστροφή των οποίων θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες ή και επιπτώσεις στην υγεία, την ασφάλεια του προσωπικού και των πολιτών, στην αποτελεσματική λειτουργία, στην οικονομική ευημερία, στη φήμη και στο κύρος της επιχείρησης.

Για να καταλάβουμε τα χαρακτηριστικά μιας έκτακτης ανάγκης που εξελίσσεται σε κρίση, είτε επιχειρησιακή είτε επικοινωνιακή, θα πρέπει να ανατρέξουμε στα στοιχεία που προσδιορίζουν τον ορισμό και τα κριτήρια της. Θα πρέπει, λοιπόν, να ικανοποιούνται, σωρευτικά ή διαζευκτικά, τα παρακάτω κριτήρια:

§ πολύ σοβαρό περιστατικό, γεγονός ή συμβάν

§ που εξελίσσεται αναπάντεχα, απρόβλεπτα και με ταχύτητα σε κλίμα έντασης και αμφισβήτησης

§ που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει άμεση, ζωτική ή κρίσιμη βλάβη ή καταστροφή στην αποτελεσματική λειτουργία της επιχείρησης

§ που διαταράσσει σε κρίσιμο βαθμό την ασφάλεια του προσωπικού και των πολιτών

§ που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες ή και επιπτώσεις στη δημόσια υγεία

§ που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει κρίσιμο πρόβλημα στην οικονομική ευημερία της επιχείρησης

§ που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει σημαντικές μέχρι καταστρεπτικές ζημιές και συνέπειες στο περιβάλλον και την οικολογία της περιοχής που πλήττεται

§ που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει παρά πολύ σοβαρό μέχρι ανεπανόρθωτο πρόβλημα στη φήμη και στο κύρος της επιχείρησης

§ που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει φήμες και ιδιαίτερα αρνητικά συναισθήματα στους πολίτες, όπως γενικευμένο πανικό,

§ που απειλεί να διαταράξει ή διαταράσσει ζωτικά το περιβάλλον εσωτερικής ασφάλειας γενικότερα

§ που για τη λύση της πρέπει να ενεργοποιηθούν σημαντικές δομές και πόροι έκτακτης ανάγκης και ανταπόκρισης της Πολιτείας, αλλά ακόμη και το πολιτικό επίπεδο κυβέρνησης της χώρας.

Είναι βέβαιο ότι, οι μεγάλες κρίσεις έχουν άμεσες και οδυνηρές επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές, στη φήμη, στα κέρδη, στην ιδιοκτησία και στη συνολική υγεία της επιχειρήσεων. Συχνά δε, όλες αυτές οι επιπτώσεις εμφανίζονται ταυτοχρόνως. Συνεπώς, οι μεγάλες κρίσεις ποτέ δεν περιορίζονται στα όρια της επιχείρησης. Ακόμα χειρότερα, όπως έχει συμβεί σε αρκετές περιπτώσεις, μια μείζονος σημασίας κρίση μπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά την επιχείρηση.

Στο πλαίσιο αυτό, τα γεγονότα, τα συμβάντα και γενικώς τα περιστατικά που χαρακτηρίζονται ως «κρίσεις», είτε αφορούν επιχειρήσεις είτε άλλους τομείς της οικονομίας και του εμπορίου, μάλλον αποτελούν καλά νέα για τους ανταγωνιστές και κακή εξέλιξη για τις επιχειρήσεις που τις αφορούν. Πολύνεκρα ατυχήματα, βομβιστικά περιστατικά, εκρήξεις σε εγκαταστάσεις και εργοστάσια, σοβαρές ληστείες με απώλειες ζωής, θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, δηλητηριάσεις, ακόμα και χρηματιστηριακά κραχ, είναι μια σειρά από πρωτοσέλιδα γεγονότα για τις εφημερίδες, αλλά και πρώτες ειδήσεις για τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα ενημέρωσης.

Η διαχείριση της κρίσης

Αν λοιπόν μια επιχείρηση ή ένας οργανισμός θέλει να αποφύγει τις δυσάρεστες εκπλήξεις, θα πρέπει να προετοιμασθεί για κάθε τύπο κρίσης ξεχωριστά. Αυτή είναι η ιδεώδης προετοιμασία, η οποία αποτελεί και την καλύτερη μορφή του γνωστού ως «crisis management». Έτσι, είναι ιδιαίτερα σημαντικό και σκόπιμο, ο ενδιαφερόμενος οργανισμός να εγκαταστήσει μια σειρά από, όχι ιδιαίτερα κοστοβόρους μηχανισμούς που θα τον βοηθήσουν να ενεργήσει προληπτικά, να προετοιμασθεί για το αναπάντεχο, να αντιδράσει, να συγκρατήσει και να διδαχθεί από το χειρισμό των κρίσεων κατά τρόπο τέτοιον ώστε να επανασχεδιάσει τις οργανωτικές της διαδικασίες. Δυστυχώς, στις περισσότερες φορές, τα σήματα κινδύνου υπερκαλύπτονται από την ρουτίνα και τον καθημερινό θόρυβο και, τελικά, αποδυναμώνονται.

Είναι ζωτικής σημασίας να είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν, ώστε με τη βοήθεια των ειδικών να δημιουργηθεί η κατάλληλη δομή πρόληψης, δηλαδή η πρόσφορη ασπίδα προστασίας, καθώς και η δημιουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων.

Συνήθως, αυτό συμβαίνει με τους εξής τρόπους:

• Με την ανάλυση των κινδύνων που μπορεί να πλήξουν την επιχείρηση, χρησιμοποιώντας ιστορικά στοιχεία, το γεωγραφικό περιβάλλον, καθώς και το ευρύτερο περιβάλλον ασφάλειας.
• Την οργάνωση και εφαρμογή προγράμματος ασφάλειας της επιχείρησης κατά κατηγορίες των κινδύνων, που να απαντά και στην καθημερινότητα και στην έκτακτη ανάγκη.
• Την εκπαίδευση των στελεχών που θα διαχειριστούν την κρίση, ακόμα και έναντι των ΜΜΕ.

Αναλυτικότερα, στην Ελλάδα, οι υποδομές ανάπτυξης (λ.χ. ενέργεια, μεταφορές, οικονομία) αλλά και ευρύτερα το εσωτερικό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, όπως έχει καταγραφεί στατιστικά και ανεξάρτητα από το ιστορικό της κάθε εγκατάστασης, αντιμετωπίζουν ένα πλαίσιο κινδύνων που αφορούν στις δύο κλασσικές κατηγορίες:

• Τους ανθρωπογενείς κινδύνους: όπως, λ.χ., τρομοκρατία, εξτρεμισμός, οργανωμένο έγκλημα, κοινό έγκλημα, αντικοινωνική συμπεριφορά, οπαδική βία, ταραχές, ατυχήματα. Οι κίνδυνοι αυτοί εκδηλώνονται πρακτικά, για παράδειγμα, ως κλοπές, φθορές, τηλεφωνικές απειλές, απειλές τοποθέτησης βόμβας, εντοπισμός εκρηκτικού μηχανισμού, επιστολές βόμβες ή άλλες ύποπτες επιστολές, έκρηξη βόμβας, δολιοφθορές, εμπρησμοί, ένοπλες επιθέσεις, ομηρίες – οχυρώσεις, απόπειρες δολοφονίας – ανθρωποκτονίες, τεχνολογικά ατυχήματα (μόλυνση αέρα, εδάφους) – ρύπανση, μεγάλα οδικά, σιδηροδρομικά, ναυτικά, αεροπορικά ατυχήματα, παράνομη εισβολή σε πληροφοριακά συστήματα, ΧΒΡΠ απειλές, κλπ
• Τους μη ανθρωπογενείς κινδύνους: δηλαδή τις φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, πλημμύρες, κακά καιρικά φαινόμενα, όπως, λ.χ. καύσωνες, ανεμοθύελλες, καταιγίδες κλπ, κακά γεωλογικά φαινόμενα όπως, λ.χ., σεισμοί, κατολισθήσεις, ηφαιστιογενείς εκρήξεις, κ.λπ.) καθώς και άλλες μείζονες απειλές όπως καταρρεύσεις κτιρίων, επιδημίες στον τομέα της υγείας κλπ.

Οι παραπάνω κίνδυνοι, όταν εκδηλώνονται ως απειλές, διαχειρίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς της Πολιτείας. Οι επιχειρήσεις και γενικά οι οργανισμοί που πλήττονται, δρουν σε πρώτο χρόνο με βάση τις θεσμικές υποχρεώσεις τους (εκκένωση, αποκλεισμός κ.λπ.) και υποστηρίζουν, στη συνέχεια, τις δράσεις των αρχών της Πολιτείας.

Ειδικότερα, στη χώρα μας, όπως και διεθνώς, οι ανθρωπογενείς απειλές αντιμετωπίζονται από την Ελληνική Αστυνομία ή το Λιμενικό Σώμα, ανάλογα με την εδαφική αρμοδιότητα. Εξαίρεση αποτελούν οι πάσης φύσεως εμπρησμοί και τα τεχνολογικά – βιομηχανικά ατυχήματα (ΤΑΜΕ, ΒΑΜΕ) που διαχειρίζονται επιχειρησιακά από το Πυροσβεστικό Σώμα. Οι μη ανθρωπογενείς απειλές αντιμετωπίζονται, συντονιστικά, κυρίως από το Πυροσβεστικό Σώμα με την υποστήριξη, των λοιπών και αναγκαίων κάθε φορά Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας. Οι επιδημιολογικές απειλές, που χαρακτηρίζονται εν δυνάμει κρίσεις, αποτελούν ιδιαίτερο κίνδυνο που αντιμετωπίζονται κύρια από τον τομέα Υγείας και απαιτούν εξειδικευμένη ανταπόκριση.

Τέλος, όταν η έκταση και η ένταση των καταστροφών από την εκδήλωση των παραπάνω απειλών είναι μεγάλη, τότε τον επιτελικό συντονιστικό ρόλο αναλαμβάνει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Σε αυτή την περίπτωση, επιχειρησιακοί πυλώνες της είναι η ΕΛΑΣ., το ΠΣ., το ΛΣ., το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων Υγείας, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, οι ΟΤΑ, οι καταγεγραμμένες ΜΚΟ και Εθελοντικές Ομάδες Έρευνας και Διάσωσης, καθώς και ειδικευμένοι επιστήμονες.

Με βάση αυτό το, επί της αρχής, πλαίσιο διαχείρισης, σε ποιους τομείς και με ποιους τρόπους θα πρέπει να διαχειρίζονται οι αρχές ασφάλειας και οι επιχειρήσεις τα αναπάντεχα και σοβαρά συμβάντα που απαιτούν συνδυασμένη, συνεργατική και διαλειτουργική αντιμετώπιση;

Ο επιχειρησιακός τομέας

Όταν λέμε «επιχειρησιακός τομέας» εννοούμε όλες εκείνες οι ενέργειες αντιμετώπισης, από τη στιγμή που εκδηλώθηκε μέχρι τη στιγμή που θα αποκατασταθούν όλες οι άμεσες βλάβες ή συνέπειές του. Δύο συνιστώσες:

v H διαχείριση του συμβάντος από το προσωπικό της Επιχείρησης, μέχρι να έρθουν και να επιληφθούν οι Κρατικές Αρχές και η εν συνεχεία υποστήριξή τους

v Η διαχείριση του συμβάντος από τις Κρατικές Αρχές – δηλαδή τις Υπηρεσίες Εκτάκτων Αναγκών – που θεσμικά φέρουν την ευθύνη αντιμετώπισης σύμφωνα με το πλαίσιο λειτουργίας τους…

Ο επικοινωνιακός τομέας

Όταν λέμε «επικοινωνιακός τομέας», εννοούμε όλες εκείνες τις προσχεδιασμένες ενέργειες αντιμετώπισης, από τη στιγμή που εκδηλώθηκε μέχρι τη στιγμή που θα αποκατασταθούν όλες οι βλάβες ή οι συνέπειές του, ακόμη και μακροπρόθεσμα, προκειμένου να πληροφορηθεί η κοινή γνώμη για το περιστατικό, τις συνέπειες του, τις ενέργειες όλων των πρωταγωνιστών της κρίσης, και να διασφαλισθεί το κύρος και η φήμη τους. Δύο συνιστώσες:

v Από την πλευρά της επιχείρησης για την ανάδειξη του κοινωνικού προσώπου της, τη διατήρηση της φήμης και της αξιοπιστίας της στα κοινά στόχους της.

v Από τις κρατικές αρχές, για τη διατήρηση της αξιοπιστία τους, αλλά και την καταπίστευση της εικόνας της Πολιτείας ως φορέα ασφαλούς προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών της

Και όταν λέμε προσχεδιασμένες ενέργειες, ουσιαστικά εννοούμε το Σχέδιο Επικοινωνιακής Διαχείρισης της Επιχείρησης που να αφορά στους εξής πυλώνες δράσης:

v Διαμόρφωση επικοινωνιακού πλάνου διαχείρισης κρίσεων που να αφορά σε όλα τα πιθανά σενάρια κινδύνων.

v Ενεργοποίηση εκπαιδευμένης Επικοινωνιακής Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων.

v Εφαρμογή Ειδικού Σχεδίου για τη διαχείριση κρίσεων, τόσο για τη διαχείριση των ΜΜΕ, όσο και για την ενημέρωση – εφησυχασμό της κοινής γνώμης.

v Πρόβλεψη και ενεργοποίηση μηχανισμού 24ωρης ενημέρωσης των δημοσιογράφων, των ενδιαφερόμενων πλευρών, των συνεργατών, των εργαζομένων, των συγγενών τους κλπ σε συνεργασία με όλους τους συμπρωταγωνιστές

v Διασύνδεση του Σχεδίου Επικοινωνιακής Διαχείρισης της Επιχείρησης με αυτό της Επικοινωνιακής Ανταπόκρισης της Πολιτείας.

Η επίδραση της επικοινωνίας στην κρίση

Τις περισσότερες φορές όχι η ίδια η κρίση αλλά η κακή διαχείρισή της λειτουργεί σαν επιταχυντής και επιφέρει ολέθρια αποτελέσματα. Είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι οι κρίσεις των τελευταίων ετών έχουν μεν τοπική προέλευση αλλά παγκόσμια απήχηση, αφού η ψηφιακή επικοινωνία παίζει καταλυτικό ρόλο για τη γνωστοποίησή τους στην παγκόσμια κοινή γνώμη, ενώ πολλές φορές γιγαντώνει τις διαστάσεις τους.

Ως επικοινωνία κατά την εκδήλωση ενός έκτακτου περιστατικού, ορίζεται η ανταλλαγή, η μορφοποίηση και η οριοθέτηση της πληροφόρησης, η οποία προέρχεται από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη που επιτελούν τον ρόλο τους στις επιχειρήσεις Ασφάλειας και διοχετεύεται κατάλληλα προς τα Κοινά Στόχος και κυρίως την Κοινή Γνώμη. Εκτός από τον τρόπο λειτουργικής διαχείρισης της κρίσης από τις Αρχές ή την Επιχείρηση που πλήττεται, η διαχείριση της εικόνας είναι ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας. Στις βασικές παραδοχές συγκαταλέγονται:

§ Αν ο χειρισμός είναι σωστός, συνεπής και έγκαιρος, η κάλυψη των ΜΜΕ αποφέρει θετικά αποτελέσματα για την επιχείρηση

§ Τα αποτελέσματα είναι αρνητικά για την επιχείρηση, όταν οι δημοσιογράφοι εργάζονται σε ατμόσφαιρα σύγχυσης, αλλά και ανταγωνισμού μεταξύ τους για την αποκλειστικότητα της είδησης

§ Κατά κανόνα η μη ορθή κάλυψη των γεγονότων στις έκτακτες ανάγκες από τα ΜΜΕ δεν είναι προϊόν κακοπιστίας εκ μέρους τους αλλά κυρίως υποδηλώνει έλλειψη επικοινωνιακής στρατηγικής από πλευράς της επιχείρησης.

Αναλύοντας ένα περιστατικό κρίσης, παρατηρούμε ότι κατά τη διάρκειά του:

§ Τα ΜΜΕ ενδιαφέρονται να συγκεντρώσουν και να αντλήσουν και να μεταδώσουν σε ζωντανό χρόνο όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες

§ Η πληττόμενη επιχείρηση ή οι επιχειρήσεις ενδιαφέρονται, οι πληροφορίες αυτές και κυρίως η διαχείρισή τους, να μην επιφέρουν επιδείνωση της εικόνας τους ή να αποκαλύψουν στοιχεία κρίσιμα για την επιχειρηματική τους πορεία.

§ Οι αρχές ασφάλειας ενδιαφέρονται οι πληροφορίες αυτές και κυρίως η διαχείρισή τους, να μην επιφέρουν επιδείνωση της κατάστασης ή να αποκαλύψουν ζωτικές λεπτομέρειες των ενεργειών τους ή να προκαλέσουν την «έκρηξη» αρνητικών συναισθημάτων που ενδέχεται να γενικεύσουν τις αντιδράσεις των πολιτών

§ Οι ανταγωνιστές, οι αντίμαχοι, κ.λπ., ενδιαφέρονται να γίνονται αποδέκτες των πληροφοριών που μεταδίδονται, για να ρυθμίζουν ανάλογα τη στάση τους.

Συμπερασματικά, για να διαχειριστούμε καλύτερα τα προβλήματα και τις συνέπειες της κρίσης σε ότι αφορά τον επικοινωνιακό αντίκτυπό της θα πρέπει να έχουμε υπόψη τα ακόλουθα βασικά στοιχεία: σχέδιο επικοινωνιακής αντίδρασης, εκπαιδευμένα στελέχη, εργαλεία επικοινωνίας, συνεργασία και διαλειτουργία με τις Αρχές και στον τομέα αυτό, διάφανη, ισότιμη και καλή συνεργασία με τα ΜΜΕ που καλύπτουν το θέμα, ανάληψη πρωτοβουλίας από την αρχή της κρίσης σε ότι αφορά την επικοινωνιακή αντιμετώπισή της, επαναλαμβανόμενη και συνεχής εκπομπή συγκεκριμένων, απλών και κατανοητών μηνυμάτων, χωρίς γενικότητες και κριτικές, από συγκεκριμένους και αξιόπιστους διαύλους επικοινωνίας, άψυχους ή έμψυχους.

* Ο Αθανάσιος Γ. Κοκκαλάκης είναι πρώην εκπρόσωπος Τύπου ΕΛΑΣ./ΥΔΤ&ΠτΠ. Σήμερα εργάζεται στο Κέντρο Μελετών Ασφάλειας, τον ερευνητικό και συμβουλευτικό φορέα του υπουργείου Δημόσιας Τάξης & Προστασίας του Πολίτη, στον Τομέα της Ασφάλειας.

**Το παρόν άρθρο αφορά στο περιεχόμενο εισήγησης του αρθρογράφου σε συνέδριο Ασφάλειας που διοργανώθηκε στα μέσα Ιανουαρίου στην Αθήνα.

Featured | .

Οι απαγωγές αποτελούν ένα από τα πιο φλέγοντα θέματα από πλευράς υπηρεσιών ασφαλείας για τα ελληνικά δεδομένα κατά τα τελευταία έτη. Από το 1990 έως σήμερα, έχουν καταγραφεί δεκάδες απόπειρες απαγωγής. Θα αναφέρουμε κάποιες από αυτές με τις περισσότερες δυστυχώς να έχουν στεφθεί με επιτυχία από την πλευρά των απαγωγέων/εγκληματιών. Υπάρχουν περιπτώσεις που στο τέλος οι απαγωγείς συνελήφθησαν (οπότε και οι Αρχές θεωρούν θετική την έκβαση της έρευνάς τους και το αποτέλεσμα). Ωστόσο, ξεχνάμε κάτι πολύ ουσιαστικό: ότι η απόπειρα έχει γίνει, με σοβαρές συνέπειες για τον απαχθέντα, τόσο από σωματική, όσο και από ψυχική άποψη, ενώ δεν μπορούμε να υποτιμούμε και την οικονομική παράμετρο.

Απαγωγές που συγκλόνισαν

Ας θυμηθούμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά περιστατικά, που συγκλόνισαν το πανελλήνιο, όταν συνέβησαν.

1990: Ο Γιάννης Τσατσάνης, 17χρονος αθίγγανος ποδοσφαιριστής, απήχθη από την Αγία Βαρβάρα. Η υπόθεση ονομάστηκε “Μαρσελίνο” από το παρατσούκλι του απαχθέντα και θεωρείται ως η πρώτη απαγωγή που ζητήθηκαν λύτρα και είχε τραγικό τέλος, καθώς τρεις μήνες μετά βρέθηκε νεκρός στο χωριό Σκούρτα της Βοιωτίας. Για τη δολοφονία του Τσατσάνη κατηγορήθηκαν έξι άνθρωποι, ένας από τους οποίους ήταν εξάδελφός του. Αξιοσημείωτο είναι ότι μετά από λίγο καιρό βρέθηκε νεκρός ένας από τους δράστες που έχει διαφύγει στο εξωτερικό.

1991: Δύο άγνωστοι απήγαγαν τη 14χρονη Βελγίδα Ταμάρ Οσκανιάν, κόρη εμπόρου πολύτιμων λίθων, από το σπίτι της οικογένειας στο Πόρτο Ράφτη. Η αρπαγή της κοπέλας έγινε αφότου οι δράστες αναισθητοποίησαν την γκουβερνάντα της και μετά ζήτησαν 2 εκατ. δολ. για να την απελευθερώσουν. Τελικά, άφησαν την ανήλικη ελεύθερη, χωρίς να εισπράξουν τίποτα, ενώ η νταντά της εξέπνευσε στο νοσοκομείο που νοσηλευόταν.

1995: Ο 11χρονος Κωνσταντίνος Δαλάκας απήχθη την ώρα που πήγαινε στο σχολείο του στην Ανάβυσσο και αφέθηκε ελεύθερος μετά από τέσσερις μέρες, αφού οι δράστες εισέπραξαν το ποσό των 41 εκατ. δρχ. Μετά από έρευνες διαπιστώθηκε πως η θεία του παιδιού είχε πει στους συνεργούς της πως η γιαγιά του είχε κερδίσει στο λαχείο μεγάλο χρηματικό ποσό. Στη συγκεκριμένη υπόθεση καταγράφεται και η πρώτη επικήρυξη δραστών, για το ποσό των 200 εκατ. δρχ.

1995: Ο ιδιοκτήτης της βιομηχανίας «Μακεδονικός Χαλβάς», Αλέξανδρος Χαΐτογλου, έπεσε θύμα απαγωγής, στο 20ό χιλιόμετρο της οδού Ωραιοκάστρου-Θεσσαλονίκης όπου τον σταμάτησαν με απειλή όπλων και τον επιβίβασαν σε άλλο αυτοκίνητο, με το οποίο τον περιέφεραν για μια ολόκληρη μέρα. Ο Χαϊτογλου αφέθηκε ελεύθερος στον σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων στην Καρδίτσα, τρεις μέρες μετά την καταβολή 260 εκατ. δρχ από τον αδελφό του επιχειρηματία. Οι αδελφοί Παλαιοκώστα και ο Παύλος Κερεμίδης κατηγορήθηκαν για την απαγωγή και μάλιστα ο τελευταίος πέθανε από ανταλλαγή πυροβολισμών με τους αστυνομικούς.

1996: Την στιγμή που η Ζέτα Κουκέα ετοιμαζόταν να κατέβει από το αυτοκίνητό της και να πάει στο σπίτι της, στο Νέο Ψυχικό, εμφανίστηκαν δύο άντρες οι οποίοι με τα όπλα στα χέρια της είπαν να καθίσει στο διπλανό κάθισμα, να μην φωνάξει και ξεκίνησαν προς άγνωστη κατεύθυνση. Λίγο πιο κάτω στο αυτοκίνητο επιβιβάστηκε ο τρίτος τους συνεργός και μετά τηλεφώνησαν στον πατέρα της καθηγήτριας γαλλικών και του ζήτησαν λύτρα. Τελικά από το αρχικό ποσό που ζήτησαν, πήραν 50 εκατ. δρχ, ενώ αργότερα αποκαλύφτηκε πως ο ένας συνεργός ήταν γνωστός του πατέρα της. Κρατήθηκε σε ένα κρησφύγετο που είχε μισή ώρα απόσταση από το σπίτι της.

1996: Την ώρα που ο Μιχάλης Μεταξάς, ο γιος του γνωστού μεγαλοξενοδόχου και ιδιοκτήτη των ξενοδοχείων «Maris» στην Κρήτη, Νίκου Μεταξά, κατευθυνόταν προς το τζιπ του, δέχτηκε επίθεση από πέντε ένοπλους κουκουλοφόρους, οι οποίοι ζήτησαν από τη σύζυγό του 1 δισ. δρχ για να τον απελευθερώσουν. Το ποσό έπεσε στα 50 εκατ. δρχ. έπειτα από τέσσερις μέρες διαπραγματεύσεων και ελευθερώθηκε.

1996: Τρίτη απαγωγή μέσα σε μια χρονιά, αυτή τη φορά του γιου ενός μεγαλοεργολάβου της Θεσσαλονίκης, του 22χρονου Διαμαντή Τσαμπάζη. Οι δράστες, ένας Αλβανός και τρεις συνεργοί του, ζήτησαν 300 εκατ. δρχ. ως λύτρα, όμως πήραν τα μισά και απελευθέρωσαν τον νεαρό (τον οποίο είχαν μεταφέρει στην Αλβανία) 19 μέρες μετά σε παραλία της Κέρκυρας. Αργότερα διαπιστώθηκε πως ο ένας συνεργός γνώριζε την οικονομική κατάσταση του Τσαμπαζή, καθώς το θύμα ήταν πελάτης του βενζινάδικου στο οποίο εργαζόταν.

1997: «Το δέμα το έχουμε εμείς. Θέλουμε 120 εκατ. για να σας το δώσουμε» είπαν οι απαγωγείς της 6χρονης, Ελένης Λουλάκη, στον πατέρα της, έμπορο αυτοκινήτων. Η μικρή απήχθη έξω από το ιδιωτικό σχολείο που φοιτούσε, στο Ηράκλειο Κρήτης. Για την υπόθεση κατηγορήθηκε η ιδιοκτήτρια του σχολείου και οι δύο συνεργοί της.

1998: Οι δράστες εμφανίστηκαν στον 18χρονο Γιώργο Περιστέρη ως ανθοπώλες και τη στιγμή που του παρέδωσαν την ανθοδέσμη, τον απήγαγαν από την περιοχή της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, που βρισκόταν το σπίτι του. Ζήτησαν από τον πατέρα του, αρχιτέκτονα στο επάγγελμα 70 εκατ. δρχ. και τελικά έπεσαν στα 44 εκατ. Οι θύτες συνελήφθησαν από τους αστυνομικούς την ώρα της συναλλαγής και αποκαλύφθηκε πως ο ένας από τους τρεις συνεργούς ήταν οικοδόμος, συνεργάτης του πατέρα του.

2001: Ο Γιάννης Ζώνας, επιχειρηματίας, απήχθη από δυο αγνώστους και αφέθηκε 64 μέρες μετά, αφού οι δράστες εισέπραξαν 3 εκατ. δολ. Ο επιχειρηματίας κρατήθηκε όμηρος σε ένα σπίτι στα Σπάτα, το οποίο ξενοικιάστηκε μετά την απελευθέρωσή του.

2002: Την ώρα που μετέφερε ο Χαζάκης την 6χρονη κόρη του Μαρκέλλα στο σχολείο, στη Θεσσαλονίκη, οι δράστες προκάλεσαν τροχαίο, άρπαξαν το κορίτσι μέσα από το αυτοκίνητο και ανάγκασαν μια οδηγό να τους δώσει το αμάξι της στο οποίο επιβιβάστηκαν και εξαφανίστηκαν. Τελικά εντοπίστηκαν από τα κινητά τους τηλέφωνα, συνελήφθηκαν και η μικρή αφέθηκε ελεύθερη. Για την απαγωγή κατηγορήθηκε ένας 23χρονος που εργαζόταν ως σερβιτόρος, κοντά σ’ ένα από τα καταστήματα της οικογένειας Χαζάκη.

2005: Ο ιδιοκτήτης αλυσίδας σούπερ μάρκετ στη Θεσσαλονίκη, Διαμαντής Μασούτης, έπεσε θύμα ληστείας με ομηρία. Δυο άνδρες που παρίσταναν τους αστυνομικούς, χτύπησαν το θυροτηλέφωνο του σπιτιού του και του είπαν πως πρέπει να του παραδώσουν κάποια έγγραφα. Όταν άνοιξε, οι δράστες έδεσαν αυτόν και τη σύζυγό του και απαίτησαν 1 εκατ. ευρώ. Τελικά, ο οικονομικός διευθυντής της επιχείρησης τους παρέδωσε 300.000 ευρώ, τον έδεσαν και αυτόν, και έφυγαν ανενόχλητοι.

2008: Τρεις ένοπλοι απήγαγαν τον πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχάνων Βορ. Ελλάδος και πρόεδρο της εταιρείας «Αλουμύλ», Γ. Μυλωνά, όταν επέστρεφε στο σπίτι του στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Οι δράστες τού είχαν στήσει καρτέρι στο πάρκινγκ του σπιτιού του όπου και τον απήγαγαν, ενώ άφησαν ελεύθερη τη σύζυγό του. Το πολυτελές αμάξι βρέθηκε σταθμευμένο σε πάρκινγκ πολυκαταστήματος μέσα στο οποίο ήταν το κινητό τηλέφωνό του και το ρολόι του. Μετά από 13 μέρες οι απαγωγείς του τον άφησαν ελεύθερο. Τα προσημειωμένα χαρτονομίσματα που δόθηκαν ως λύτρα (πάνω από 10 εκατ. ευρώ) βρέθηκαν στην Κρήτη, όταν ένας 40χρονος άντρας προσπάθησε να αγοράσει ένα πολυτελές τζιπ με τα συγκεκριμένα χρήματα και δυο μήνες μετά συνελήφθη ο εγκέφαλος της απαγωγής, Βασίλης Παλαιοκώστας, μαζί με άλλους τέσσερις συνεργούς.

2009: Ο επιχειρηματίας Περικλής Παναγόπουλος πέφτει θύμα απαγωγής. Οι δράστες τον άφησαν ελεύθερο δεκατρείς ημέρες αργότερα μετά την καταβολή λύτρων ύψους περίπου 30 εκατ. ευρώ. Η ΕΛΑΣ συνέλαβε μερικούς μήνες μετά 18 άτομα.

2011: Ομάδα απαγωγέων απήγαγε 61χρονο χρυσοχόο, έξω από το σπίτι του και τον οδήγησαν σε περιοχή της Μάνδρας Αττικής. Κατά τη διάρκεια της αρπαγής, οι δράστες επικοινώνησαν τηλεφωνικά με οικείους του και απαίτησαν χρήματα και πλάκες χρυσού για να τον αφήσουν ελεύθερο. Τελικά δεν καταβλήθηκαν τα λύτρα, καθώς ο απαχθείς κατάφερε να διαφύγει, εκμεταλλευόμενος στιγμιαία ολιγωρία τους.

2011: 71χρονος χρυσοχόος απήχθη την ώρα που πλησίαζε στο σπίτι του, σε περιοχή της Δυτικής Αττικής. Δύο κουκουλοφόροι ακινητοποίησαν το αυτοκίνητό του στη μέση του δρόμου και αφού προκάλεσαν φθορές σε αυτό σπάζοντας τα τζάμια, με την απειλή όπλου, τον απήγαγαν. Ακολούθησαν τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους οικείους του. Ο απαχθείς αφέθηκε ελεύθερος στην περιοχή του Ασπροπύργου, παραμονή Χριστουγέννων, αφού προηγουμένως οι δράστες παρέλαβαν μέρος των λύτρων που απαιτούσαν.

2012: Πέντε δράστες ακινητοποίησαν 32χρονο γιο ιδιοκτήτη εργοστασίου επεξεργασίας λυμάτων και πολύτιμων μετάλλων, κοντά στο σπίτι του. Σε περιοχή της Δυτικής Αττικής τον επιβίβασαν σε άλλο αυτοκίνητο εγκαταλείποντας εκεί το δικό του και τον οδήγησαν σε κτίριο ιδιοκτησίας ενός εκ των δραστών στην περιοχή του Ασπροπύργου. Στη συνέχεια, οι δράστες επικοινώνησαν με τους οικείους του και απαίτησαν ως λύτρα την καταβολή χρυσού. Ο απαχθείς αφέθηκε ελεύθερος, αφού καταβλήθηκε μέρος των λύτρων.

2012: Αδίστακτοι απαγωγείς προσπάθησαν να απαγάγουν το επτάχρονο παιδί 35χρονης γυναίκας και αυτή τους έπεισε να πάρουν εκείνη και να αφήσουν το παιδί. Την κράτησαν για περισσότερες από 25 ημέρες μέσα σε ένα αυτοκίνητο, το οποίο το είχαν καλύψει με κουκούλα. Αρχικά ζητούσαν 3 εκατ. ευρώ και 30 κιλά χρυσού. Το θύμα της απαγωγής ήταν συνιδιοκτήτρια μεταφορικής εταιρείας. Τελικά αφέθηκε ελεύθερη με καταβολή 346.500 ευρώ σε μετρητά.

2012: 15χρονος μαθητής απήχθη από το σχολείο του, μπροστά στα μάτια των συμμαθητών του. Ο 15χρονος είναι γιος διευθυντή υποκαταστήματος της Εθνικής Τράπεζας. Οι απαγωγείς επικοινώνησαν με την οικογένεια, ζητώντας λύτρα πολλών εκατ. ευρώ. Και ενώ, κλιμάκια της Αθήνας μετέβησαν στην περιοχή για να συντονίσουν τις προσπάθειες, το παιδί επικοινώνησε αργά το βράδυ της ίδιας μέρας με τους γονείς του και τους έδωσε στίγμα για το πού βρίσκεται. Ο πατέρας του ανηλίκου μετέβη, μετά τις σχετικές οδηγίες, στη Δροσιά Ευβοίας όπου και βρήκε το παιδί σώο και αβλαβές. Στους δράστες δεν δόθηκαν τελικά τα λύτρα.

2013: Πραγματοποιείται απόπειρααπαγωγής γιου γνωστού εφοπλιστή στο Καβούρι. Πρόκειται για τον 33χρονο Ανδρέα Ιωάννη Μαρτίνο, της Minerva-Marine, ο οποίος κατάφερε να ξεφύγει. Ο 33χρονος, είχε φύγει από την εταιρία του και κατευθυνόταν προς το Καβούρι. Κάποια στιγμή καταλαβαίνει ότι ένα φορτηγό και ένα ΙΧ, τον έχουν βάλει στη μέση. Ξαφνικά, το φορτηγό σταματά και κατεβαίνουν 4 άτομα οπλισμένα. Ο εφοπλιστής, δεν πτοήθηκε, πάτησε γκάζι και κατάφερε να ξεφύγει με όπισθεν, χτυπώντας το ΙΧ αυτοκίνητο, το οποίο τυλίχθηκε στις φλόγες.

Πρόληψη και μέτρα ασφάλειας

Οι επιτελείς της ΕΛΑΣ. δίνουν έμφαση στην πρόληψη των απαγωγών, με μέτρα ασφάλειας που πρέπει να λαμβάνουν τα ίδια τα πιθανά «θύματα». Με πολύ κομψό τρόπο δηλαδή η ΕΛΑΣ. προτείνει το αυτονόητο: ομάδα ασφαλείας για την αποτροπή ανάλογων συμβάντων.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι αν υπήρχε έστω ένας σύνοδος ασφαλείας (εκτός του εκάστοτε οδηγού) και με την κατάλληλη εκπαίδευση, είναι σίγουρο ότι οι περισσότερες περιπτώσεις απαγωγής θα είχαν αποτραπεί.

Επίσης, ειδικοί της ΕΛΑΣ. εκτιμούν ότι η απόπειρα απαγωγής του Κίκου Μαρτίνου δεν σχετίζεται με αυτή του Μ. Καραμολέγκου, καθώς θεωρούν ότι οι κινήσεις των απαγωγέων του δεύτερου μαρτυρούν ερασιτεχνισμό, σε αντίθεση με τους πιο έμπειρους επίδοξους απαγωγείς του εφοπλιστή.

Τα καλά νέα είναι ότι μετά και τα δύο τελευταία περιστατικά απαγωγών (Κίκος Μαρτίνος και Μ. Καραμολέγκος), όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες προσλαμβάνουν ομάδες ασφαλείας για την προστασία της οικογένειάς τους. Ενώ πια, δεν είναι λίγοι και όσοι προχωρούν στη σύναψη συμβολαίου με ασφαλιστική εταιρεία, η οποία τους προσφέρει κάλυψη για «απαγωγή και λύτρα».

Δεκάδες εταιρείες στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχουν προσθέσει αυτό το «ξένο» -μέχρι πρότινος- ως προς τα ελληνικά δεδομένα, ασφαλιστικό πρόγραμμα με τον τίτλο: «Απαγωγή και λύτρα». Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να ξεφύγει έτσι κι αλλιώς από τον διεθνή κανόνα.

Ασφαλιστικά προγράμματα για… λύτρα!

Η ζήτηση ασφαλιστικών προγραμμάτων για απαγωγές έχει αυξηθεί διεθνώς από το 2006 έως σήμερα κοντά στο 20%. Το κόστος ενός τέτοιου προγράμματος ξεκινά από μερικές χιλιάδες ευρώ ή δολάρια ετησίως και μπορεί να ξεφύγει σε ασύλληπτα ποσά άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων, στην περίπτωση κάποιας πολυεθνικής εταιρείας.

Ο κανόνας, σε ό,τι αφορά αυτά τα ασφαλιστικά προγράμματα, είναι ένας και πρέπει να είναι απαράβατος: «Μην το πεις σε κανέναν!», «Κανείς δεν πρέπει να γνωρίζει ότι έχεις υπογράψει τέτοιο πρόγραμμα», μας περιγράφουν άνθρωποι της αγοράς. Γιατί; Διότι αυτό εμπεριέχει τον κίνδυνο, όπως λένε, να προκαλέσει ένα νέο κύμα απαγωγών με δεδομένο ότι υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη.

Σε μελέτη του προέδρου του Travel Guard Business, John Rose, προκύπτει πως υπάρχουν περίπου 15.000 με 20.000 απαγωγές, κρατήσεις και εκβιασμοί κάθε χρόνο σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Rose υποστηρίζει πως «ο αριθμός είναι πιθανώς σημαντικά μεγαλύτερος, καθώς υπολογίζεται ότι μόνον το 35% του συνόλου των απαγωγών σε όλο τον κόσμο αναφέρεται στις Αρχές».

Δυσοίωνες προβλέψεις

Πριν από λίγους μήνες, αίσθηση είχε προκαλέσει ένα ρεπορτάζ του Reuters στο οποίο ένας ασφαλιστικός σύμβουλος της Maplecroft, ο Jamie Scudder, δήλωνε πως: «Με τον δείκτη ανεργίας να βρίσκεται στο 27%, η Ελλάδα κινδυνεύει όλο και περισσότερο από αύξηση των απαγωγών». Σύμφωνα με τον Scudder, η χώρα μας είναι επιρρεπής σε απαγωγές «λόγων των οικονομικών προβλημάτων, της εγγύτητά της στην Ανατολική Ευρώπη και των διάτρητων συνόρων της».

Στατιστικά, στο θέμα των απαγωγών -και άνευ υπερβολών στις οποίες έχουν έφεση ορισμένοι ασφαλιστικοί σύμβουλοι- η Ελλάδα, ως μία από τις χώρες του τόξου της Μεσογείου, δεν έχει και μεγάλο αριθμό απαγωγών και σίγουρα δεν είναι Ιταλία. Η τάση, όμως, που καταγράφεται, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η «πίτα» έχει ανοίξει επικίνδυνα, εξαφανίζοντας τη μεσαία τάση και ενισχύοντας τη φτωχοποίηση του πληθυσμού, καθιστούν τους ανθρώπους των διωκτικών αρχών αρκετά ανήσυχους.

Μία από τις πολυεθνικές ασφαλιστικές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και η οποία παρέχει προγράμματα για «απαγωγές, λύτρα και εκβιασμούς», υποστηρίζει: «Ο αριθμός των ιδιωτών και οικογενειών που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο εγκληματικών ενεργειών τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί. Ενώ παλαιότερα η συγκεκριμένη απειλή αφορούσε άτομα ευρέως αναγνωρίσιμα ή με ιδιαίτερα μεγάλη οικονομική επιφάνεια, πλέον αγγίζει έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων. Κάθε χρόνο υπολογίζεται πως 30.000 ιδιώτες, μεταξύ των οποίων και παιδιά, πέφτουν θύματα απαγωγής σε όλο τον κόσμο, με σοβαρά πλέον κρούσματα να εμφανίζονται με ιδιαίτερη συχνότητα και στην Ελλάδα».

Επίσης, οι αστυνομικοί υπενθυμίζουν ότι διαβόητοι κακοποιοί που έχουν στο παρελθόν επιδοθεί σε τέτοιου είδους έγκλημα κυκλοφορούν ελεύθεροι, υπονοώντας τον Βασίλη Παλαιοκώστα, ο οποίος το 2008 είχε απαγάγει τον επιχειρηματία Γιώργο Μυλωνά στη Θεσσαλονίκη.

Συμβουλές για αποφυγή απαγωγέων

Για το τέλος έχουμε φυλάξει κάποιες εύκολα αντιληπτές, σημαντικές και εφαρμόσιμες από όλους συμβουλές-προτασεις προς αποφυγη παρόμοιων περιστατικών-τουλάχιστον των πιο “ερασιτεχνικών” ανάλογων απειλών- όπως “πρόβλεψη, αποτροπή, διαφυγή”:

Αναγνώριση απειλής: Η έννοια της απειλής μεγεθύνεται σε ένα περιβάλλον οικονομικής κρίσης. Θέλει ιδιαίτερη προσοχή όταν ανακοινώνονται κερδοφορίες και δυνατά deal μιας επιχείρησης. Αυτό άμεσα αυξάνει τον κίνδυνο, ενεργοποιεί εγκληματίες εναντίον μας και μας θέτει ως “πιθανό στόχο”. Είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να αποφευχθεί εντελώς κάτι τέτοιο -η ανακοίνωση οικονομικών κερδών μιας εταιρίας ούτε μπορεί να κρυφτεί η οικονομική επιφάνεια- αλλά είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι από αυτό το σημείο και πέρα αυξάνονται δραματικά οι πιθανότητες να αρχίσουν τα προβλήματα.

Αντίληψη του χώρου: Αυτό που οι Αμερικάνοι αναφέρουν ως «situational awareness» είναι κάτι που πολλοί παραβλέπουν να αναφέρουν, αλλά είναι η αρχή. Διαρκής αντίληψη του χώρου στον οποίο κινούμαστε ανά πάσα στιγμή θα προσθέσει ένα πολύ σημαντικό «όπλο» στην φαρέτρα μας προς αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων. Δίνουμε περίσσια προσοχή στα τυφλά σημεία και πάντοτε κρατάμε ένα επίπεδο ασφαλείας όπου και αν βρισκόμαστε, και δεν «ρίχνουμε» πουθενά εξ’ ολοκλήρου την άμυνά μας. Εύκολα κατανοούμε πόσο σημαντικό είναι το συνεχές σκανάρισμα και ο έλεγχος των ανθρώπων που μας περιστοιχίζουν.

Εναλλακτική διαδρομή: Από τα πιο βασικά στοιχεία είναι η διαρκής εναλλαγή διαδρομής και με ακανόνιστη σειρά. Έχουμε δηλαδή επιλογή τουλάχιστον δύο και περισσότερων εναλλακτικών διαδρομών για την καθημερινή μετακίνησή μας. Όσο είναι δυνατόν, χωρίς φανάρια και σημεία «πνιγμού», τα οποία είναι ιδανικά σημεία ενέδρας κακοποιών. Οποιαδήποτε συνάντηση εκτός γραφείου προκύπτει κατή την διάρκεια της ημέρας καθιστά απαραίτητο να ελεγχτεί η διαδρομή από και προς το σημείο συνάντησης και να σχεδιαστεί διαδρομή διαφυγής στα “δύσκολα σημεία” τα οποία θα εντοπίσουμε.

Πλάνο αποτροπής: Εφαρμόζοντας την “εναλλακτική διαδρομή” και έχοντας πάντοτε συνεχή “αντίληψη του χώρου” ακόμα και αν συμβεί το οτιδήποτε στη διαδρομή που επιλέξαμε, έχουμε “πλάνο αποτροπής”, ώστε με άμεσες κινήσεις μας να ξαφνιάσουμε και να αποτρέψουμε τους επίδοξους απαγωγείς και έτσι κερδίζοντας, λίγο αλλά εξαιρετικά πολύτιμο χρόνο να καταστεί δυνατή η διαφυγή μας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι όσο πιο δυνατό είναι το όχημα που οδηγούμε, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να ξεφύγουμε. Εξυπακούεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο και οι ικανότητες μας στην οδήγηση.

Είναι σημαντικό να επαναλάβουμε ότι αυτές είναι κάποιες αλλά σημαντικές προτάσεις. Παρόλα αυτά εάν είμαστε στόχος “επαγγελματιών” του εγκλήματος που διαθέτουν γνώσεις, καλό σχεδιασμό (ο οποίος απαιτεί αρκετό χρόνο- μήνες κάποιες φορές) και εξοπλισμό, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε για να αποφύγουμε τέτοια σοβαρά περιστατικά είναι να απευθυνθούμε σε ειδικούς. Αυτοί θα εκτιμήσουν τις ανάγκες και τους κινδύνους που διατρέχουμε εμείς και η οικογένεια μας, ώστε να επιλεχθεί και να οργανωθεί προσεκτικά μια ομάδα στατικών φυλακών και συνοδών ασφαλείας, οι οποίοι θα έχουν ως αποστολή την άψογη εφαρμογή των παραπάνω αλλά και πολλών ακόμα “τακτικών”, όπως αντιπαρακολούθηση, ώστε να προβλέψουμε και να αποτρέψουμε χωρίς εμπλοκή, που είναι και η βασικότερη αρχή. Έτσι καθιστούμε ουσιαστικά αδύνατη την ευκαιρία να είμαστε ο στόχος εγκληματιών-απαγωγέων.

Πλάνο διαχείρισης

Επειδή αναφερθήκαμε στην πρόβλεψη, δεν θα παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι είμαστε προετοιμασμένοι σαν ομάδα ασφαλείας για το χειρότερο συμβάν. Δηλαδή ακόμα και μια ομάδα με την καλύτερη εκπαίδευση και πειθαρχία, δεν μπορεί να προβλέψει και να καλύψει με ποσοστό επιτυχίας 100% την τοποθεσία και τη χρονική στιγμή όπου μια απαγωγή μπορεί να συμβεί. Αν υποστηρίζαμε κάτι τέτοιο, θα ήταν ψευδές και ουτοπικό. Οπότε έχουμε προσχεδιάσει τα «βήματα-μέτρα» που θα πάρουμε για να προστατεύσουμε τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και την επιχείρηση του εντολέα μας, εάν κάτι τέτοιο συμβεί.

Οι πρώτες ώρες είναι οι πιο κρίσιμες για μια περίπτωση «κρίσεως», όπως η απαγωγή. Αυτό σημαίνει ότι για να έχουμε σωστή αντίδραση, πρέπει να έχουμε έτοιμο ένα «πλάνο διαχείρισης κρίσεως», το οποίο θα περιλαμβάνει την περίπτωση απαγωγής που θα τεθεί αυτόματος σε εφαρμογή για αποφυγή λαθών και χαμένου πολύτιμου χρόνου. Από εκεί και πέρα δεν μπορούμε να αναφέρουμε κάτι, διότι η κάθε

περίπτωση είναι διαφορετική και η διαχείριση που απαιτείται πολύ «λεπτή».

Το πλάνο διαχείρισης κρίσεως λοιπόν είναι ο απαραίτητος οδηγός ο οποίος περιέχει τα εργαλεία και τις τεχνικές τις οποίες εξειδικευμένο προσωπικό θα χρησιμοποιήσει, ώστε να αντιδράσει και να χειριστεί μια κρίση.

Μια απλή πρόταση για το κλείσιμο, η οποία όμως περικλείει όλη την ουσία: μη γίνεσαι “μαλακός στόχος”.

Οι απαγωγές αποτελούν ένα από τα πιο φλέγοντα θέματα από πλευράς υπηρεσιών ασφαλείας για τα ελληνικά δεδομένα κατά τα τελευταία έτη. Από το 1990 έως σήμερα, έχουν καταγραφεί δεκάδες απόπειρες απαγωγής. Θα αναφέρουμε κάποιες από αυτές με τις περισσότερες δυστυχώς να έχουν στεφθεί με επιτυχία από την πλευρά των απαγωγέων/εγκληματιών. Υπάρχουν περιπτώσεις που στο τέλος οι απαγωγείς συνελήφθησαν (οπότε και οι Αρχές θεωρούν θετική την έκβαση της έρευνάς τους και το αποτέλεσμα). Ωστόσο, ξεχνάμε κάτι πολύ ουσιαστικό: ότι η απόπειρα έχει γίνει, με σοβαρές συνέπειες για τον απαχθέντα, τόσο από σωματική, όσο και από ψυχική άποψη, ενώ δεν μπορούμε να υποτιμούμε και την οικονομική παράμετρο.

Απαγωγές που συγκλόνισαν

Ας θυμηθούμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά περιστατικά, που συγκλόνισαν το πανελλήνιο, όταν συνέβησαν.

1990: Ο Γιάννης Τσατσάνης, 17χρονος αθίγγανος ποδοσφαιριστής, απήχθη από την Αγία Βαρβάρα. Η υπόθεση ονομάστηκε “Μαρσελίνο” από το παρατσούκλι του απαχθέντα και θεωρείται ως η πρώτη απαγωγή που ζητήθηκαν λύτρα και είχε τραγικό τέλος, καθώς τρεις μήνες μετά βρέθηκε νεκρός στο χωριό Σκούρτα της Βοιωτίας. Για τη δολοφονία του Τσατσάνη κατηγορήθηκαν έξι άνθρωποι, ένας από τους οποίους ήταν εξάδελφός του. Αξιοσημείωτο είναι ότι μετά από λίγο καιρό βρέθηκε νεκρός ένας από τους δράστες που έχει διαφύγει στο εξωτερικό.

1991: Δύο άγνωστοι απήγαγαν τη 14χρονη Βελγίδα Ταμάρ Οσκανιάν, κόρη εμπόρου πολύτιμων λίθων, από το σπίτι της οικογένειας στο Πόρτο Ράφτη. Η αρπαγή της κοπέλας έγινε αφότου οι δράστες αναισθητοποίησαν την γκουβερνάντα της και μετά ζήτησαν 2 εκατ. δολ. για να την απελευθερώσουν. Τελικά, άφησαν την ανήλικη ελεύθερη, χωρίς να εισπράξουν τίποτα, ενώ η νταντά της εξέπνευσε στο νοσοκομείο που νοσηλευόταν.

1995: Ο 11χρονος Κωνσταντίνος Δαλάκας απήχθη την ώρα που πήγαινε στο σχολείο του στην Ανάβυσσο και αφέθηκε ελεύθερος μετά από τέσσερις μέρες, αφού οι δράστες εισέπραξαν το ποσό των 41 εκατ. δρχ. Μετά από έρευνες διαπιστώθηκε πως η θεία του παιδιού είχε πει στους συνεργούς της πως η γιαγιά του είχε κερδίσει στο λαχείο μεγάλο χρηματικό ποσό. Στη συγκεκριμένη υπόθεση καταγράφεται και η πρώτη επικήρυξη δραστών, για το ποσό των 200 εκατ. δρχ.

1995: Ο ιδιοκτήτης της βιομηχανίας «Μακεδονικός Χαλβάς», Αλέξανδρος Χαΐτογλου, έπεσε θύμα απαγωγής, στο 20ό χιλιόμετρο της οδού Ωραιοκάστρου-Θεσσαλονίκης όπου τον σταμάτησαν με απειλή όπλων και τον επιβίβασαν σε άλλο αυτοκίνητο, με το οποίο τον περιέφεραν για μια ολόκληρη μέρα. Ο Χαϊτογλου αφέθηκε ελεύθερος στον σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων στην Καρδίτσα, τρεις μέρες μετά την καταβολή 260 εκατ. δρχ από τον αδελφό του επιχειρηματία. Οι αδελφοί Παλαιοκώστα και ο Παύλος Κερεμίδης κατηγορήθηκαν για την απαγωγή και μάλιστα ο τελευταίος πέθανε από ανταλλαγή πυροβολισμών με τους αστυνομικούς.

1996: Την στιγμή που η Ζέτα Κουκέα ετοιμαζόταν να κατέβει από το αυτοκίνητό της και να πάει στο σπίτι της, στο Νέο Ψυχικό, εμφανίστηκαν δύο άντρες οι οποίοι με τα όπλα στα χέρια της είπαν να καθίσει στο διπλανό κάθισμα, να μην φωνάξει και ξεκίνησαν προς άγνωστη κατεύθυνση. Λίγο πιο κάτω στο αυτοκίνητο επιβιβάστηκε ο τρίτος τους συνεργός και μετά τηλεφώνησαν στον πατέρα της καθηγήτριας γαλλικών και του ζήτησαν λύτρα. Τελικά από το αρχικό ποσό που ζήτησαν, πήραν 50 εκατ. δρχ, ενώ αργότερα αποκαλύφτηκε πως ο ένας συνεργός ήταν γνωστός του πατέρα της. Κρατήθηκε σε ένα κρησφύγετο που είχε μισή ώρα απόσταση από το σπίτι της.

1996: Την ώρα που ο Μιχάλης Μεταξάς, ο γιος του γνωστού μεγαλοξενοδόχου και ιδιοκτήτη των ξενοδοχείων «Maris» στην Κρήτη, Νίκου Μεταξά, κατευθυνόταν προς το τζιπ του, δέχτηκε επίθεση από πέντε ένοπλους κουκουλοφόρους, οι οποίοι ζήτησαν από τη σύζυγό του 1 δισ. δρχ για να τον απελευθερώσουν. Το ποσό έπεσε στα 50 εκατ. δρχ. έπειτα από τέσσερις μέρες διαπραγματεύσεων και ελευθερώθηκε.

1996: Τρίτη απαγωγή μέσα σε μια χρονιά, αυτή τη φορά του γιου ενός μεγαλοεργολάβου της Θεσσαλονίκης, του 22χρονου Διαμαντή Τσαμπάζη. Οι δράστες, ένας Αλβανός και τρεις συνεργοί του, ζήτησαν 300 εκατ. δρχ. ως λύτρα, όμως πήραν τα μισά και απελευθέρωσαν τον νεαρό (τον οποίο είχαν μεταφέρει στην Αλβανία) 19 μέρες μετά σε παραλία της Κέρκυρας. Αργότερα διαπιστώθηκε πως ο ένας συνεργός γνώριζε την οικονομική κατάσταση του Τσαμπαζή, καθώς το θύμα ήταν πελάτης του βενζινάδικου στο οποίο εργαζόταν.

1997: «Το δέμα το έχουμε εμείς. Θέλουμε 120 εκατ. για να σας το δώσουμε» είπαν οι απαγωγείς της 6χρονης, Ελένης Λουλάκη, στον πατέρα της, έμπορο αυτοκινήτων. Η μικρή απήχθη έξω από το ιδιωτικό σχολείο που φοιτούσε, στο Ηράκλειο Κρήτης. Για την υπόθεση κατηγορήθηκε η ιδιοκτήτρια του σχολείου και οι δύο συνεργοί της.

1998: Οι δράστες εμφανίστηκαν στον 18χρονο Γιώργο Περιστέρη ως ανθοπώλες και τη στιγμή που του παρέδωσαν την ανθοδέσμη, τον απήγαγαν από την περιοχή της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, που βρισκόταν το σπίτι του. Ζήτησαν από τον πατέρα του, αρχιτέκτονα στο επάγγελμα 70 εκατ. δρχ. και τελικά έπεσαν στα 44 εκατ. Οι θύτες συνελήφθησαν από τους αστυνομικούς την ώρα της συναλλαγής και αποκαλύφθηκε πως ο ένας από τους τρεις συνεργούς ήταν οικοδόμος, συνεργάτης του πατέρα του.

2001: Ο Γιάννης Ζώνας, επιχειρηματίας, απήχθη από δυο αγνώστους και αφέθηκε 64 μέρες μετά, αφού οι δράστες εισέπραξαν 3 εκατ. δολ. Ο επιχειρηματίας κρατήθηκε όμηρος σε ένα σπίτι στα Σπάτα, το οποίο ξενοικιάστηκε μετά την απελευθέρωσή του.

2002: Την ώρα που μετέφερε ο Χαζάκης την 6χρονη κόρη του Μαρκέλλα στο σχολείο, στη Θεσσαλονίκη, οι δράστες προκάλεσαν τροχαίο, άρπαξαν το κορίτσι μέσα από το αυτοκίνητο και ανάγκασαν μια οδηγό να τους δώσει το αμάξι της στο οποίο επιβιβάστηκαν και εξαφανίστηκαν. Τελικά εντοπίστηκαν από τα κινητά τους τηλέφωνα, συνελήφθηκαν και η μικρή αφέθηκε ελεύθερη. Για την απαγωγή κατηγορήθηκε ένας 23χρονος που εργαζόταν ως σερβιτόρος, κοντά σ’ ένα από τα καταστήματα της οικογένειας Χαζάκη.

2005: Ο ιδιοκτήτης αλυσίδας σούπερ μάρκετ στη Θεσσαλονίκη, Διαμαντής Μασούτης, έπεσε θύμα ληστείας με ομηρία. Δυο άνδρες που παρίσταναν τους αστυνομικούς, χτύπησαν το θυροτηλέφωνο του σπιτιού του και του είπαν πως πρέπει να του παραδώσουν κάποια έγγραφα. Όταν άνοιξε, οι δράστες έδεσαν αυτόν και τη σύζυγό του και απαίτησαν 1 εκατ. ευρώ. Τελικά, ο οικονομικός διευθυντής της επιχείρησης τους παρέδωσε 300.000 ευρώ, τον έδεσαν και αυτόν, και έφυγαν ανενόχλητοι.

2008: Τρεις ένοπλοι απήγαγαν τον πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχάνων Βορ. Ελλάδος και πρόεδρο της εταιρείας «Αλουμύλ», Γ. Μυλωνά, όταν επέστρεφε στο σπίτι του στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Οι δράστες τού είχαν στήσει καρτέρι στο πάρκινγκ του σπιτιού του όπου και τον απήγαγαν, ενώ άφησαν ελεύθερη τη σύζυγό του. Το πολυτελές αμάξι βρέθηκε σταθμευμένο σε πάρκινγκ πολυκαταστήματος μέσα στο οποίο ήταν το κινητό τηλέφωνό του και το ρολόι του. Μετά από 13 μέρες οι απαγωγείς του τον άφησαν ελεύθερο. Τα προσημειωμένα χαρτονομίσματα που δόθηκαν ως λύτρα (πάνω από 10 εκατ. ευρώ) βρέθηκαν στην Κρήτη, όταν ένας 40χρονος άντρας προσπάθησε να αγοράσει ένα πολυτελές τζιπ με τα συγκεκριμένα χρήματα και δυο μήνες μετά συνελήφθη ο εγκέφαλος της απαγωγής, Βασίλης Παλαιοκώστας, μαζί με άλλους τέσσερις συνεργούς.

2009: Ο επιχειρηματίας Περικλής Παναγόπουλος πέφτει θύμα απαγωγής. Οι δράστες τον άφησαν ελεύθερο δεκατρείς ημέρες αργότερα μετά την καταβολή λύτρων ύψους περίπου 30 εκατ. ευρώ. Η ΕΛΑΣ συνέλαβε μερικούς μήνες μετά 18 άτομα.

2011: Ομάδα απαγωγέων απήγαγε 61χρονο χρυσοχόο, έξω από το σπίτι του και τον οδήγησαν σε περιοχή της Μάνδρας Αττικής. Κατά τη διάρκεια της αρπαγής, οι δράστες επικοινώνησαν τηλεφωνικά με οικείους του και απαίτησαν χρήματα και πλάκες χρυσού για να τον αφήσουν ελεύθερο. Τελικά δεν καταβλήθηκαν τα λύτρα, καθώς ο απαχθείς κατάφερε να διαφύγει, εκμεταλλευόμενος στιγμιαία ολιγωρία τους.

2011: 71χρονος χρυσοχόος απήχθη την ώρα που πλησίαζε στο σπίτι του, σε περιοχή της Δυτικής Αττικής. Δύο κουκουλοφόροι ακινητοποίησαν το αυτοκίνητό του στη μέση του δρόμου και αφού προκάλεσαν φθορές σε αυτό σπάζοντας τα τζάμια, με την απειλή όπλου, τον απήγαγαν. Ακολούθησαν τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους οικείους του. Ο απαχθείς αφέθηκε ελεύθερος στην περιοχή του Ασπροπύργου, παραμονή Χριστουγέννων, αφού προηγουμένως οι δράστες παρέλαβαν μέρος των λύτρων που απαιτούσαν.

2012: Πέντε δράστες ακινητοποίησαν 32χρονο γιο ιδιοκτήτη εργοστασίου επεξεργασίας λυμάτων και πολύτιμων μετάλλων, κοντά στο σπίτι του. Σε περιοχή της Δυτικής Αττικής τον επιβίβασαν σε άλλο αυτοκίνητο εγκαταλείποντας εκεί το δικό του και τον οδήγησαν σε κτίριο ιδιοκτησίας ενός εκ των δραστών στην περιοχή του Ασπροπύργου. Στη συνέχεια, οι δράστες επικοινώνησαν με τους οικείους του και απαίτησαν ως λύτρα την καταβολή χρυσού. Ο απαχθείς αφέθηκε ελεύθερος, αφού καταβλήθηκε μέρος των λύτρων.

2012: Αδίστακτοι απαγωγείς προσπάθησαν να απαγάγουν το επτάχρονο παιδί 35χρονης γυναίκας και αυτή τους έπεισε να πάρουν εκείνη και να αφήσουν το παιδί. Την κράτησαν για περισσότερες από 25 ημέρες μέσα σε ένα αυτοκίνητο, το οποίο το είχαν καλύψει με κουκούλα. Αρχικά ζητούσαν 3 εκατ. ευρώ και 30 κιλά χρυσού. Το θύμα της απαγωγής ήταν συνιδιοκτήτρια μεταφορικής εταιρείας. Τελικά αφέθηκε ελεύθερη με καταβολή 346.500 ευρώ σε μετρητά.

2012: 15χρονος μαθητής απήχθη από το σχολείο του, μπροστά στα μάτια των συμμαθητών του. Ο 15χρονος είναι γιος διευθυντή υποκαταστήματος της Εθνικής Τράπεζας. Οι απαγωγείς επικοινώνησαν με την οικογένεια, ζητώντας λύτρα πολλών εκατ. ευρώ. Και ενώ, κλιμάκια της Αθήνας μετέβησαν στην περιοχή για να συντονίσουν τις προσπάθειες, το παιδί επικοινώνησε αργά το βράδυ της ίδιας μέρας με τους γονείς του και τους έδωσε στίγμα για το πού βρίσκεται. Ο πατέρας του ανηλίκου μετέβη, μετά τις σχετικές οδηγίες, στη Δροσιά Ευβοίας όπου και βρήκε το παιδί σώο και αβλαβές. Στους δράστες δεν δόθηκαν τελικά τα λύτρα.

2013: Πραγματοποιείται απόπειρααπαγωγής γιου γνωστού εφοπλιστή στο Καβούρι. Πρόκειται για τον 33χρονο Ανδρέα Ιωάννη Μαρτίνο, της Minerva-Marine, ο οποίος κατάφερε να ξεφύγει. Ο 33χρονος, είχε φύγει από την εταιρία του και κατευθυνόταν προς το Καβούρι. Κάποια στιγμή καταλαβαίνει ότι ένα φορτηγό και ένα ΙΧ, τον έχουν βάλει στη μέση. Ξαφνικά, το φορτηγό σταματά και κατεβαίνουν 4 άτομα οπλισμένα. Ο εφοπλιστής, δεν πτοήθηκε, πάτησε γκάζι και κατάφερε να ξεφύγει με όπισθεν, χτυπώντας το ΙΧ αυτοκίνητο, το οποίο τυλίχθηκε στις φλόγες.

Πρόληψη και μέτρα ασφάλειας

Οι επιτελείς της ΕΛΑΣ. δίνουν έμφαση στην πρόληψη των απαγωγών, με μέτρα ασφάλειας που πρέπει να λαμβάνουν τα ίδια τα πιθανά «θύματα». Με πολύ κομψό τρόπο δηλαδή η ΕΛΑΣ. προτείνει το αυτονόητο: ομάδα ασφαλείας για την αποτροπή ανάλογων συμβάντων.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι αν υπήρχε έστω ένας σύνοδος ασφαλείας (εκτός του εκάστοτε οδηγού) και με την κατάλληλη εκπαίδευση, είναι σίγουρο ότι οι περισσότερες περιπτώσεις απαγωγής θα είχαν αποτραπεί.

Επίσης, ειδικοί της ΕΛΑΣ. εκτιμούν ότι η απόπειρα απαγωγής του Κίκου Μαρτίνου δεν σχετίζεται με αυτή του Μ. Καραμολέγκου, καθώς θεωρούν ότι οι κινήσεις των απαγωγέων του δεύτερου μαρτυρούν ερασιτεχνισμό, σε αντίθεση με τους πιο έμπειρους επίδοξους απαγωγείς του εφοπλιστή.

Τα καλά νέα είναι ότι μετά και τα δύο τελευταία περιστατικά απαγωγών (Κίκος Μαρτίνος και Μ. Καραμολέγκος), όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες προσλαμβάνουν ομάδες ασφαλείας για την προστασία της οικογένειάς τους. Ενώ πια, δεν είναι λίγοι και όσοι προχωρούν στη σύναψη συμβολαίου με ασφαλιστική εταιρεία, η οποία τους προσφέρει κάλυψη για «απαγωγή και λύτρα».

Δεκάδες εταιρείες στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχουν προσθέσει αυτό το «ξένο» -μέχρι πρότινος- ως προς τα ελληνικά δεδομένα, ασφαλιστικό πρόγραμμα με τον τίτλο: «Απαγωγή και λύτρα». Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να ξεφύγει έτσι κι αλλιώς από τον διεθνή κανόνα.

Ασφαλιστικά προγράμματα για… λύτρα!

Η ζήτηση ασφαλιστικών προγραμμάτων για απαγωγές έχει αυξηθεί διεθνώς από το 2006 έως σήμερα κοντά στο 20%. Το κόστος ενός τέτοιου προγράμματος ξεκινά από μερικές χιλιάδες ευρώ ή δολάρια ετησίως και μπορεί να ξεφύγει σε ασύλληπτα ποσά άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων, στην περίπτωση κάποιας πολυεθνικής εταιρείας.

Ο κανόνας, σε ό,τι αφορά αυτά τα ασφαλιστικά προγράμματα, είναι ένας και πρέπει να είναι απαράβατος: «Μην το πεις σε κανέναν!», «Κανείς δεν πρέπει να γνωρίζει ότι έχεις υπογράψει τέτοιο πρόγραμμα», μας περιγράφουν άνθρωποι της αγοράς. Γιατί; Διότι αυτό εμπεριέχει τον κίνδυνο, όπως λένε, να προκαλέσει ένα νέο κύμα απαγωγών με δεδομένο ότι υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη.

Σε μελέτη του προέδρου του Travel Guard Business, John Rose, προκύπτει πως υπάρχουν περίπου 15.000 με 20.000 απαγωγές, κρατήσεις και εκβιασμοί κάθε χρόνο σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Rose υποστηρίζει πως «ο αριθμός είναι πιθανώς σημαντικά μεγαλύτερος, καθώς υπολογίζεται ότι μόνον το 35% του συνόλου των απαγωγών σε όλο τον κόσμο αναφέρεται στις Αρχές».

Δυσοίωνες προβλέψεις

Πριν από λίγους μήνες, αίσθηση είχε προκαλέσει ένα ρεπορτάζ του Reuters στο οποίο ένας ασφαλιστικός σύμβουλος της Maplecroft, ο Jamie Scudder, δήλωνε πως: «Με τον δείκτη ανεργίας να βρίσκεται στο 27%, η Ελλάδα κινδυνεύει όλο και περισσότερο από αύξηση των απαγωγών». Σύμφωνα με τον Scudder, η χώρα μας είναι επιρρεπής σε απαγωγές «λόγων των οικονομικών προβλημάτων, της εγγύτητά της στην Ανατολική Ευρώπη και των διάτρητων συνόρων της».

Στατιστικά, στο θέμα των απαγωγών -και άνευ υπερβολών στις οποίες έχουν έφεση ορισμένοι ασφαλιστικοί σύμβουλοι- η Ελλάδα, ως μία από τις χώρες του τόξου της Μεσογείου, δεν έχει και μεγάλο αριθμό απαγωγών και σίγουρα δεν είναι Ιταλία. Η τάση, όμως, που καταγράφεται, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η «πίτα» έχει ανοίξει επικίνδυνα, εξαφανίζοντας τη μεσαία τάση και ενισχύοντας τη φτωχοποίηση του πληθυσμού, καθιστούν τους ανθρώπους των διωκτικών αρχών αρκετά ανήσυχους.

Μία από τις πολυεθνικές ασφαλιστικές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και η οποία παρέχει προγράμματα για «απαγωγές, λύτρα και εκβιασμούς», υποστηρίζει: «Ο αριθμός των ιδιωτών και οικογενειών που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο εγκληματικών ενεργειών τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί. Ενώ παλαιότερα η συγκεκριμένη απειλή αφορούσε άτομα ευρέως αναγνωρίσιμα ή με ιδιαίτερα μεγάλη οικονομική επιφάνεια, πλέον αγγίζει έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων. Κάθε χρόνο υπολογίζεται πως 30.000 ιδιώτες, μεταξύ των οποίων και παιδιά, πέφτουν θύματα απαγωγής σε όλο τον κόσμο, με σοβαρά πλέον κρούσματα να εμφανίζονται με ιδιαίτερη συχνότητα και στην Ελλάδα».

Επίσης, οι αστυνομικοί υπενθυμίζουν ότι διαβόητοι κακοποιοί που έχουν στο παρελθόν επιδοθεί σε τέτοιου είδους έγκλημα κυκλοφορούν ελεύθεροι, υπονοώντας τον Βασίλη Παλαιοκώστα, ο οποίος το 2008 είχε απαγάγει τον επιχειρηματία Γιώργο Μυλωνά στη Θεσσαλονίκη.

Συμβουλές για αποφυγή απαγωγέων

Για το τέλος έχουμε φυλάξει κάποιες εύκολα αντιληπτές, σημαντικές και εφαρμόσιμες από όλους συμβουλές-προτασεις προς αποφυγη παρόμοιων περιστατικών-τουλάχιστον των πιο “ερασιτεχνικών” ανάλογων απειλών- όπως “πρόβλεψη, αποτροπή, διαφυγή”:

Αναγνώριση απειλής: Η έννοια της απειλής μεγεθύνεται σε ένα περιβάλλον οικονομικής κρίσης. Θέλει ιδιαίτερη προσοχή όταν ανακοινώνονται κερδοφορίες και δυνατά deal μιας επιχείρησης. Αυτό άμεσα αυξάνει τον κίνδυνο, ενεργοποιεί εγκληματίες εναντίον μας και μας θέτει ως “πιθανό στόχο”. Είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να αποφευχθεί εντελώς κάτι τέτοιο -η ανακοίνωση οικονομικών κερδών μιας εταιρίας ούτε μπορεί να κρυφτεί η οικονομική επιφάνεια- αλλά είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι από αυτό το σημείο και πέρα αυξάνονται δραματικά οι πιθανότητες να αρχίσουν τα προβλήματα.

Αντίληψη του χώρου: Αυτό που οι Αμερικάνοι αναφέρουν ως «situational awareness» είναι κάτι που πολλοί παραβλέπουν να αναφέρουν, αλλά είναι η αρχή. Διαρκής αντίληψη του χώρου στον οποίο κινούμαστε ανά πάσα στιγμή θα προσθέσει ένα πολύ σημαντικό «όπλο» στην φαρέτρα μας προς αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων. Δίνουμε περίσσια προσοχή στα τυφλά σημεία και πάντοτε κρατάμε ένα επίπεδο ασφαλείας όπου και αν βρισκόμαστε, και δεν «ρίχνουμε» πουθενά εξ’ ολοκλήρου την άμυνά μας. Εύκολα κατανοούμε πόσο σημαντικό είναι το συνεχές σκανάρισμα και ο έλεγχος των ανθρώπων που μας περιστοιχίζουν.

Εναλλακτική διαδρομή: Από τα πιο βασικά στοιχεία είναι η διαρκής εναλλαγή διαδρομής και με ακανόνιστη σειρά. Έχουμε δηλαδή επιλογή τουλάχιστον δύο και περισσότερων εναλλακτικών διαδρομών για την καθημερινή μετακίνησή μας. Όσο είναι δυνατόν, χωρίς φανάρια και σημεία «πνιγμού», τα οποία είναι ιδανικά σημεία ενέδρας κακοποιών. Οποιαδήποτε συνάντηση εκτός γραφείου προκύπτει κατή την διάρκεια της ημέρας καθιστά απαραίτητο να ελεγχτεί η διαδρομή από και προς το σημείο συνάντησης και να σχεδιαστεί διαδρομή διαφυγής στα “δύσκολα σημεία” τα οποία θα εντοπίσουμε.

Πλάνο αποτροπής: Εφαρμόζοντας την “εναλλακτική διαδρομή” και έχοντας πάντοτε συνεχή “αντίληψη του χώρου” ακόμα και αν συμβεί το οτιδήποτε στη διαδρομή που επιλέξαμε, έχουμε “πλάνο αποτροπής”, ώστε με άμεσες κινήσεις μας να ξαφνιάσουμε και να αποτρέψουμε τους επίδοξους απαγωγείς και έτσι κερδίζοντας, λίγο αλλά εξαιρετικά πολύτιμο χρόνο να καταστεί δυνατή η διαφυγή μας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι όσο πιο δυνατό είναι το όχημα που οδηγούμε, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να ξεφύγουμε. Εξυπακούεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο και οι ικανότητες μας στην οδήγηση.

Είναι σημαντικό να επαναλάβουμε ότι αυτές είναι κάποιες αλλά σημαντικές προτάσεις. Παρόλα αυτά εάν είμαστε στόχος “επαγγελματιών” του εγκλήματος που διαθέτουν γνώσεις, καλό σχεδιασμό (ο οποίος απαιτεί αρκετό χρόνο- μήνες κάποιες φορές) και εξοπλισμό, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε για να αποφύγουμε τέτοια σοβαρά περιστατικά είναι να απευθυνθούμε σε ειδικούς. Αυτοί θα εκτιμήσουν τις ανάγκες και τους κινδύνους που διατρέχουμε εμείς και η οικογένεια μας, ώστε να επιλεχθεί και να οργανωθεί προσεκτικά μια ομάδα στατικών φυλακών και συνοδών ασφαλείας, οι οποίοι θα έχουν ως αποστολή την άψογη εφαρμογή των παραπάνω αλλά και πολλών ακόμα “τακτικών”, όπως αντιπαρακολούθηση, ώστε να προβλέψουμε και να αποτρέψουμε χωρίς εμπλοκή, που είναι και η βασικότερη αρχή. Έτσι καθιστούμε ουσιαστικά αδύνατη την ευκαιρία να είμαστε ο στόχος εγκληματιών-απαγωγέων.

Πλάνο διαχείρισης

Επειδή αναφερθήκαμε στην πρόβλεψη, δεν θα παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι είμαστε προετοιμασμένοι σαν ομάδα ασφαλείας για το χειρότερο συμβάν. Δηλαδή ακόμα και μια ομάδα με την καλύτερη εκπαίδευση και πειθαρχία, δεν μπορεί να προβλέψει και να καλύψει με ποσοστό επιτυχίας 100% την τοποθεσία και τη χρονική στιγμή όπου μια απαγωγή μπορεί να συμβεί. Αν υποστηρίζαμε κάτι τέτοιο, θα ήταν ψευδές και ουτοπικό. Οπότε έχουμε προσχεδιάσει τα «βήματα-μέτρα» που θα πάρουμε για να προστατεύσουμε τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και την επιχείρηση του εντολέα μας, εάν κάτι τέτοιο συμβεί.

Οι πρώτες ώρες είναι οι πιο κρίσιμες για μια περίπτωση «κρίσεως», όπως η απαγωγή. Αυτό σημαίνει ότι για να έχουμε σωστή αντίδραση, πρέπει να έχουμε έτοιμο ένα «πλάνο διαχείρισης κρίσεως», το οποίο θα περιλαμβάνει την περίπτωση απαγωγής που θα τεθεί αυτόματος σε εφαρμογή για αποφυγή λαθών και χαμένου πολύτιμου χρόνου. Από εκεί και πέρα δεν μπορούμε να αναφέρουμε κάτι, διότι η κάθε

περίπτωση είναι διαφορετική και η διαχείριση που απαιτείται πολύ «λεπτή».

Το πλάνο διαχείρισης κρίσεως λοιπόν είναι ο απαραίτητος οδηγός ο οποίος περιέχει τα εργαλεία και τις τεχνικές τις οποίες εξειδικευμένο προσωπικό θα χρησιμοποιήσει, ώστε να αντιδράσει και να χειριστεί μια κρίση.

Μια απλή πρόταση για το κλείσιμο, η οποία όμως περικλείει όλη την ουσία: μη γίνεσαι “μαλακός στόχος”.